ผมพบคนไข้ที่มีประสบการณ์ chemsex มากกว่าที่หลายคนคิด และส่วนใหญ่ไม่ได้มาเพราะอยากถูกสั่งสอน แต่มาเพราะเหนื่อย กังวลเรื่อง HIV หรือรู้สึกว่าเริ่มควบคุมไม่ได้ บทความนี้จึงเขียนด้วยหลักลดอันตราย (Harm Reduction) คือ ไม่ว่าวันนี้คุณจะเลือกอะไร เป้าหมายแรกของหมอคือให้คุณปลอดภัยที่สุดก่อน
Chemsex คืออะไร
Chemsex คือการใช้สารบางชนิดก่อนหรือระหว่างมีเพศสัมพันธ์ เพื่อให้ผ่อนคลาย ลดความเขินอาย ยืดระยะเวลา หรือเพิ่มความรู้สึก มักพบในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย (MSM) แต่เกิดได้กับทุกเพศ บางครั้งเรียกว่า “PnP” (party and play) สารที่พบบ่อย ได้แก่
| สาร | ชื่อเรียก | ความเสี่ยงหลัก |
|---|---|---|
| เมทแอมเฟตามีน | ยาไอซ์ ยาบ้า | หัวใจ ความดัน หวาดระแวง ติดง่าย |
| GHB / GBL | น้ำขาว, G | หมดสติ หยุดหายใจ |
| เคตามีน | ยาเค | สับสน หมดสติ กระเพาะปัสสาวะเสียหาย |
| Mephedrone | - | หัวใจเต้นเร็ว อยากใช้ซ้ำ |
| Poppers | ป๊อปเปอร์ | ความดันตก อันตรายมากกับยาช่วยแข็งตัว |
บทความนี้เป็นภาพรวม รายละเอียดแยกไว้ที่ ยาไอซ์ ยาบ้า เคตามีน และ G กับเซ็กซ์ กัญชากับเซ็กซ์ และ Poppers และอันตรายที่ต้องรู้
ทำไมบางคนถึงใช้
เหตุผลที่ผมได้ยินบ่อยคือ อยากลดความกังวลเรื่องรูปร่าง ความอายเรื่องเพศวิถีที่สะสมมาตั้งแต่เด็ก ความเหงา หรือกลัวว่าเซ็กซ์แบบไม่ใช้สารจะไม่สนุกเท่า บางคนกังวลเรื่องการแข็งตัวหรือความกังวลเรื่องสมรรถภาพทางเพศ (Performance Anxiety) จึงใช้สารเป็นตัวช่วย งานวิจัยในอังกฤษ (The Chemsex Study, 2014) พบว่าหลายคนใช้สารเพื่อรับมือกับความไม่มั่นใจและตราบาป (stigma) การเข้าใจเหตุผลเหล่านี้สำคัญ เพราะถ้าเราดูแลแค่ “สาร” แต่ไม่ดูแล “ใจ” มักกลับไปใช้ซ้ำ
ความเสี่ยงที่ควรรู้
- สุขภาพทางเพศ การตัดสินใจเปลี่ยนไป มีคู่หลายคน เซ็กซ์ยาวนานจนเกิดแผล เพิ่มโอกาสติด HIV ซิฟิลิส หนองใน และไวรัสตับอักเสบซี
- ร่างกาย ขาดน้ำ ไม่ได้นอนหลายวัน หัวใจเต้นผิดจังหวะ และการใช้เกินขนาด
- จิตใจ ช่วงหมดฤทธิ์ (comedown) มักซึมเศร้า วิตกกังวล บางคนมีความคิดทำร้ายตัวเอง
- ความยินยอม คนที่หมดสติหรือมึนเมามากให้ความยินยอมไม่ได้ จึงเสี่ยงทั้งถูกล่วงละเมิดและล่วงละเมิดผู้อื่นโดยไม่ตั้งใจ
- การติดสาร หลายคนเริ่มรู้สึกว่ามีเซ็กซ์โดยไม่ใช้สารไม่ได้
- ปฏิกิริยากับยา ยาช่วยแข็งตัว poppers ยาต้าน HIV บางสูตร และยาจิตเวช อาจเสริมอันตรายของสาร อ่านที่ ยาไอซ์ ยาบ้า เคตามีน และ G กับเซ็กซ์
- กฎหมาย สารส่วนใหญ่ผิดกฎหมายในไทย แม้ประมวลกฎหมายยาเสพติด (พ.ศ. 2564) จะเปิดทางสู่การบำบัดมากขึ้น ส่วนกัญชากำลังเปลี่ยนกฎหมาย อ่าน กัญชากับเซ็กซ์
สุขภาพทางเพศ
- HIV ซิฟิลิส หนองใน ตับอักเสบซี
- แผลและถุงยางขาดง่าย
ร่างกาย
- ขาดน้ำ ไม่ได้นอนหลายวัน
- หัวใจเต้นผิดจังหวะ ใช้เกินขนาด
จิตใจ
- ซึมเศร้าช่วงหมดฤทธิ์
- ความคิดทำร้ายตัวเอง
ความยินยอม
- คนหมดสติยินยอมไม่ได้
- เสี่ยงถูกหรือเผลอล่วงละเมิด
การติดและยา
- มีเซ็กซ์โดยไม่ใช้สารไม่ได้
- ปฏิกิริยากับยาที่กินอยู่
กฎหมาย
- สารส่วนใหญ่ผิดกฎหมาย
- มีทางเข้าสู่การบำบัด
รายละเอียดของแต่ละสารอยู่ในบทความเฉพาะของซีรีส์นี้
หลักลดอันตราย (Harm Reduction)
หมอไม่ได้สนับสนุนการใช้สารนะครับ แต่หลักลดอันตรายช่วยลดโอกาสเกิดเรื่องร้ายแรงกับคนที่ยังใช้อยู่
- ไม่ใช้คนเดียว มีคนที่สติครบคอยดู และรู้ว่าจะโทร 1669 เมื่อไร
- ไม่ผสมสารกดประสาท โดยเฉพาะ GHB/GBL กับแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับ ซึ่งเป็นสาเหตุหมดสติและหยุดหายใจที่พบบ่อยที่สุด
- ไม่ใช้ poppers ร่วมกับยาช่วยแข็งตัว เพราะความดันอาจตกจนช็อก (อ่านเรื่องยากลุ่ม PDE5)
- ไม่แชร์อุปกรณ์ใด ๆ ลดความเสี่ยง HIV และไวรัสตับอักเสบซี
- ป้องกัน HIV/STIs ล่วงหน้า ถุงยาง เจลหล่อลื่น PrEP ถ้าพลาดเริ่ม PEP ภายใน 72 ชั่วโมง และบางคนแพทย์อาจพิจารณา Doxy-PEP
- ตกลงความยินยอมตอนที่ทุกคนยังสติดี และหยุดทันทีถ้าใครไม่ตอบสนอง
- ดื่มน้ำ กินอาหาร นอนพัก และบอกแพทย์ตามจริงเรื่องยาที่กินประจำ
ซีรีส์นี้ไม่ให้ข้อมูลเรื่องขนาด เวลา หรือวิธีใช้สาร ถ้าต้องการคำแนะนำที่เหมาะกับตัวคุณ ปรึกษาแพทย์หรือหน่วยบริการด้านยาเสพติดได้แบบเป็นความลับ
- 1ไม่ผสมกดประสาทGHB/GBL ห้ามผสมแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับ
- 2Poppers + ยาแข็งตัวห้ามใช้คู่กัน ความดันอาจตกจนช็อก
- 3ไม่ใช้คนเดียวมีคนสติครบคอยดู รู้ว่าจะโทร 1669 เมื่อไร
- 4ป้องกันล่วงหน้าถุงยาง เจล PrEP ถ้าพลาดเริ่ม PEP ภายใน 72 ชม.
- 5ตกลงความยินยอมตอนที่ทุกคนยังสติดี หยุดทันทีถ้าใครไม่ตอบสนอง
ปลุกไม่ตื่น หายใจช้า ชัก เจ็บหน้าอก โทร 1669 จับนอนตะแคง อย่าปล่อยไว้คนเดียว
เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือ
- ใช้บ่อยขึ้น หรือใช้มากขึ้นเรื่อย ๆ
- ไม่อยากมีเซ็กซ์ถ้าไม่มีสาร
- ขาดงาน เสียเงิน หรือความสัมพันธ์พัง
- ช่วงหมดฤทธิ์รู้สึกแย่มาก หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง (โทร 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง)
- เคยมีเหตุการณ์ที่จำไม่ได้ หรือไม่แน่ใจเรื่องความยินยอม
- พฤติกรรมทางเพศโดยรวมเริ่มควบคุมไม่ได้ อ่าน พฤติกรรมทางเพศที่ควบคุมไม่ได้ (CSBD)
การทบทวนงานวิจัยปี 2024 พบว่าการดูแลแบบลดอันตรายที่เข้าถึงง่ายและไม่ตัดสิน เช่น การให้ความรู้และกลุ่มเพื่อนช่วยเพื่อน มีแนวโน้มช่วยได้ แม้หลักฐานยังน้อย และคุณไม่ต้องรอให้ “เลิกได้ก่อน” ถึงจะมาหาหมอ
ขอความช่วยเหลือได้ที่ไหนในประเทศไทย
| ช่องทาง | ใช้เมื่อไร |
|---|---|
| 1669 ฉุกเฉินทางการแพทย์ | หมดสติ หายใจช้า ชัก เจ็บหน้าอก หรือมีสัญญาณอันตรายข้างต้น |
| 1165 สายด่วนบำบัดยาเสพติด ของสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สบยช.) กรมการแพทย์ | ปรึกษาเบื้องต้น ประเมินตัวเอง และหาที่บำบัดใกล้บ้าน |
| 1323 สายด่วนสุขภาพจิต (24 ชั่วโมง) | ช่วงหมดฤทธิ์รู้สึกแย่มาก ซึมเศร้า หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง |
| 191 ตำรวจ และศูนย์พึ่งได้ (OSCC) ในโรงพยาบาลรัฐ | ถูกล่วงละเมิดทางเพศหรือถูกทำร้าย ควรไปโรงพยาบาลเร็วเพื่อรับการดูแล รวมถึงพิจารณา PEP ภายใน 72 ชั่วโมง |
| คลินิกบำบัดในโรงพยาบาลรัฐ และโรงพยาบาลธัญญารักษ์ | บำบัดแบบผู้ป่วยนอกหรือผู้ป่วยใน |
การไปขอรับการบำบัดด้วยความสมัครใจเป็นสิ่งที่ระบบสาธารณสุขไทยสนับสนุน และข้อมูลการรักษาเป็นความลับทางการแพทย์
หมอคริสช่วยอะไรได้บ้าง
ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลแบบไม่ตัดสินและเป็นความลับ คุณไม่ต้องเลิกได้ก่อน
- ป้องกัน HIV และตรวจหาเชื้อ วางแผน PrEP เริ่ม PEP เมื่อมีความเสี่ยง และ ตรวจ STI ตามความเสี่ยง
- ตรวจสอบยาที่กินอยู่ ว่ามีความเสี่ยงเมื่อใช้ร่วมกับสารหรือไม่
- ปรึกษาเรื่องการลดหรือหยุดสาร ดูแลสุขภาพใจ และเรื่องที่มักซ่อนอยู่ เช่น ความอายที่สะสมมา หรือสุขภาพของคน LGBTQ+
- ดูแลชีวิตเซ็กซ์หลังลดสาร ช่วงแรกความต้องการอาจลดลงหรือแข็งตัวยากขึ้น ซึ่งพบบ่อยและมักค่อย ๆ ดีขึ้น
- ส่งต่อ หน่วยบำบัด จิตแพทย์ หรือแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะเมื่อจำเป็น
ถ้าไปปาร์ตี้แบบกลุ่ม อ่าน ความยินยอมและความปลอดภัยในเซ็กซ์หมู่ ปรึกษาได้ทั้งที่คลินิกและออนไลน์ครับ
1
2
3
