Dr. Kris ClinicDr. Kris ClinicKnowledge
พฤติกรรมทางเพศและ Paraphilia

ติดหนังโป๊ หรือ CSBD? เข้าใจการใช้สื่อลามกที่เป็นปัญหาตามหลักฐาน

"ติดหนังโป๊" ไม่ใช่การวินิจฉัยใน DSM-5-TR แต่ ICD-11 มี CSBD บทความนี้ช่วยแยกความทุกข์จากการขัดกับค่านิยมกับการควบคุมไม่ได้ และอธิบายการดูแลที่มีหลักฐาน

ติดหนังโป๊ หรือ CSBD? เข้าใจการใช้สื่อลามกที่เป็นปัญหาตามหลักฐาน

สรุปสั้น ๆ

  • DSM-5-TR ไม่มีการวินิจฉัย "ติดหนังโป๊" แต่ ICD-11 มี CSBD (6C72) ซึ่งเน้นการควบคุมไม่ได้ต่อเนื่องราว 6 เดือนขึ้นไปจนกระทบชีวิต ไม่ใช่ความรู้สึกผิดทางศีลธรรมเพียงอย่างเดียว
  • หลักฐานเรื่องหนังโป๊ทำให้ ED ยังไม่ตรงกัน การใช้แบบมีปัญหาอาจเป็นปัจจัยร่วม แต่ควรตรวจหาสาเหตุทางกายเสมอ
  • การรักษาหลักคือการให้ความรู้และจิตบำบัด เช่น CBT ACT และการทำงานกับคู่ ยา SSRI หรือนาลเทรกโซนมีหลักฐานจำกัด ใช้ตามที่แพทย์ประเมิน

"หมอครับ ผมติดหนังโป๊หรือเปล่า" คำถามนี้มาได้จากหลายมุม บางคนดูวันละหลายชั่วโมงจนงานเสีย บางคนดูสัปดาห์ละครั้งแต่รู้สึกผิดมากเพราะขัดกับศาสนาหรือคำสัญญากับคู่ บางคนถูกคู่บอกว่า "คุณติด" หลังจากเจอประวัติการเข้าเว็บ ทั้งหมดนี้เป็นความทุกข์จริง แต่ไม่ใช่เรื่องเดียวกันเสมอไปครับ บทความนี้จะอธิบายแบบวิชาการและไม่ตัดสิน ว่าวงการแพทย์ปัจจุบันมองเรื่องนี้อย่างไร แยกอย่างไร และช่วยได้อย่างไร

"ติดหนังโป๊" เป็นโรคไหม

คำว่า "ติดหนังโป๊ (Porn Addiction)" เป็นคำที่คนทั่วไปใช้ แต่ยังเป็นเรื่องที่นักวิชาการถกเถียงกันอยู่

  • DSM-5-TR (2022) ของสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน ไม่มี การวินิจฉัย "ติดหนังโป๊" หรือ "ติดเซ็กซ์" ข้อเสนอเรื่อง Hypersexual Disorder เคยถูกพิจารณาตอนจัดทำ DSM-5 แต่ไม่ได้รับการบรรจุ
  • ICD-11 ขององค์การอนามัยโลก (รับรองปี 2019 ใช้จริงตั้งแต่ปี 2022) บรรจุ ภาวะพฤติกรรมทางเพศที่ควบคุมไม่ได้ (Compulsive Sexual Behaviour Disorder, CSBD) รหัส 6C72 ไว้ในหมวดความผิดปกติของการควบคุมแรงกระตุ้น (Impulse Control Disorders) ไม่ได้จัดเป็น "การเสพติด" แบบเดียวกับสารเสพติด

CSBD ครอบคลุมพฤติกรรมทางเพศทุกรูปแบบที่ควบคุมไม่ได้ การดูสื่อลามกร่วมกับการช่วยตัวเองเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุดรูปแบบหนึ่ง ในบทความนี้ผมจะใช้คำว่า "การใช้สื่อลามกที่เป็นปัญหา" เมื่อพูดในภาพกว้าง และใช้ CSBD เมื่อพูดถึงการวินิจฉัย

การสำรวจระดับชาติในสหรัฐฯ (Dickenson และคณะ 2018) ด้วยแบบคัดกรอง CSBI-13 พบว่าผู้ชายราว 10.3% และผู้หญิงราว 7.0% มีคะแนนถึงระดับที่สะท้อนความทุกข์หรือผลกระทบจากการควบคุมความต้องการทางเพศได้ยาก ตัวเลขนี้เป็นการคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัย แต่บอกว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องที่คุณเจออยู่คนเดียว

CSBD ตาม ICD-11 (6C72) มีลักษณะอย่างไร

หัวใจของ CSBD คือ รูปแบบที่ต่อเนื่องของการควบคุมแรงกระตุ้นหรือความต้องการทางเพศที่รุนแรงและเกิดซ้ำ ๆ ไม่ได้ จนเกิดพฤติกรรมทางเพศซ้ำ ๆ เป็นระยะเวลานาน (ประมาณ 6 เดือนขึ้นไป) ร่วมกับลักษณะเหล่านี้

  • กิจกรรมทางเพศกลายเป็นศูนย์กลางของชีวิต จนละเลยสุขภาพ การดูแลตัวเอง หรือความรับผิดชอบอื่น
  • พยายามลดหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ
  • ทำต่อทั้งที่เกิดผลเสีย หรือแทบไม่ได้รับความพึงพอใจจากมันแล้ว
  • ทำให้ทุกข์ใจอย่างมาก หรือกระทบชีวิต ด้านครอบครัว สังคม การเรียน การงาน หรือด้านสำคัญอื่น

ข้อที่สำคัญมากคือ ICD-11 ระบุว่า ความทุกข์ที่เกิดจากการตัดสินทางศีลธรรมหรือความไม่เห็นด้วยต่อแรงกระตุ้นหรือพฤติกรรมทางเพศเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอต่อการวินิจฉัย และ CSBD แยกจาก Paraphilic Disorders ซึ่งเป็นเรื่องของ "สิ่งที่ถูกกระตุ้น" ไม่ใช่ "การควบคุม"

แผนภาพลักษณะของ CSBD ตาม ICD-11 (6C72)
ควบคุมไม่ได้ ≥ 6 เดือน

เป็นศูนย์กลางชีวิต

  • ละเลยสุขภาพและการดูแลตัวเอง
  • ละเลยความรับผิดชอบอื่น

ลดไม่สำเร็จ

  • พยายามหลายครั้ง
  • แต่ลดได้ไม่มาก

ทำต่อทั้งที่เสียหาย

  • เกิดผลเสียต่อชีวิต
  • หรือแทบไม่พึงพอใจแล้ว

ทุกข์หรือกระทบชีวิต

  • ครอบครัว สังคม งาน การเรียน
  • ไม่นับความทุกข์จากศีลธรรมอย่างเดียว

WHO ICD-11 (2019/2022) จัดเป็นความผิดปกติของการควบคุมแรงกระตุ้น ไม่มีใน DSM-5-TR

ขัดกับค่านิยม (Moral Incongruence) ต่างจากควบคุมไม่ได้อย่างไร

Joshua Grubbs และคณะ (2019) ทบทวนงานวิจัยและพบว่า ความรู้สึกว่าตัวเอง "ติด" สัมพันธ์อย่างมากกับความเคร่งศาสนาและความไม่เห็นด้วยทางศีลธรรมต่อสื่อลามก มากกว่าปริมาณการดูจริง ทีมนี้เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า ปัญหาจากความไม่สอดคล้องทางศีลธรรม (Moral Incongruence) คือพฤติกรรมขัดกับค่านิยมของตัวเอง จึงทุกข์มาก แม้จะควบคุมได้พอสมควร

ความไม่สอดคล้องทางศีลธรรมการควบคุมไม่ได้ (แนว CSBD)
ความรู้สึกหลักผิด ละอาย ขัดกับความเชื่อหยุดไม่ได้แม้อยากหยุด
ปริมาณการดูอาจไม่มากมักมาก และเพิ่มขึ้น
ผลต่อชีวิตความทุกข์ใจเป็นหลักงาน เงิน การนอน ความสัมพันธ์ได้รับผลกระทบ
การดูแลที่เหมาะทำความเข้าใจค่านิยม ลดความละอาย ตัดสินใจตามคุณค่าของตัวเองบำบัดการควบคุมพฤติกรรม เช่น CBT ACT และอาจมียาร่วม

สองอย่างนี้ เกิดร่วมกันได้ และทั้งสองแบบสมควรได้รับการดูแล การแยกให้ออกไม่ได้มีเพื่อบอกว่า "คุณไม่ได้เป็นอะไร" แต่เพื่อเลือกวิธีช่วยที่ตรงจุด เพราะการบอกคนที่ทุกข์จากความละอายว่า "คุณติดอย่างหนัก" อาจทำให้ความละอายและวงจรแย่ลง

ผลต่อความสัมพันธ์และการแข็งตัว: หลักฐานว่าอย่างไร

ด้านความสัมพันธ์ ปัญหาที่ผมเห็นบ่อยมักไม่ได้อยู่ที่สื่อลามกโดยตรง แต่อยู่ที่ความลับ การโกหก ความรู้สึกถูกหักหลัง และความรู้สึกว่าตัวเองถูกเปรียบเทียบ คู่ที่มีข้อตกลงต่างกันเรื่องนี้ก็มีความทุกข์ต่างกัน บางคู่ดูร่วมกันได้โดยไม่มีปัญหา บางคู่ถือเป็นเรื่องรับไม่ได้ ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูกสำหรับทุกคู่ สิ่งที่สำคัญคือข้อตกลงที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับจริง

ด้านการแข็งตัว (Porn-Induced ED) หลักฐานยัง ไม่ตรงกัน

  • Landripet และ Štulhofer (2015) ศึกษาชายอายุน้อยในหลายประเทศ ไม่พบความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างปริมาณการดูสื่อลามกกับ ED
  • Jacobs และคณะ (2021) สำรวจชายอายุ 18–35 ปีกว่า 3,400 คน พบว่า การใช้แบบมีปัญหา (ตามแบบประเมินการเสพติดสื่อลามกออนไลน์) สัมพันธ์กับ ED แต่เป็นการศึกษาแบบภาพตัดขวาง บอกไม่ได้ว่าอะไรเป็นเหตุ
  • กลไกที่เป็นไปได้ เช่น ความคาดหวังที่ไม่ตรงกับความจริง รูปแบบการช่วยตัวเองที่เฉพาะตัว และ ความกังวลเรื่องสมรรถภาพ อ่านเพิ่มที่ Death Grip และรูปแบบการช่วยตัวเอง

สรุปคือ ยังไม่มีหลักฐานว่าการดูสื่อลามกเองทำให้เกิด ED โดยตรง แต่ในบางคน การใช้แบบมีปัญหาอาจเป็นปัจจัยร่วม ผู้ชายที่มี ED ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุทางกายด้วยเสมอ ไม่ควรสรุปเองว่า "เป็นเพราะดูหนังโป๊"

ประเมินตัวเองเบื้องต้น

ลองถามตัวเองตรง ๆ ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา

  1. ฉันพยายามลดหรือหยุดแล้วทำไม่ได้หลายครั้งหรือไม่
  2. ฉันใช้เวลากับเรื่องนี้มากจนกระทบการนอน งาน การเรียน หรือเงินไหม
  3. ฉันดูต่อทั้งที่รู้ว่าเกิดผลเสีย หรือแทบไม่รู้สึกสนุกแล้วไหม
  4. ฉันใช้มันเป็นทางหนีเมื่อเครียด เหงา เบื่อ หรือเศร้าเป็นหลักหรือไม่
  5. ความทุกข์ของฉันมาจาก "ควบคุมไม่ได้" หรือมาจาก "มันผิดในสายตาฉัน" เป็นหลัก

มีแบบคัดกรองที่นักวิจัยใช้ เช่น CSBD-19 ที่สร้างตามเกณฑ์ ICD-11 และ Brief Pornography Screen แบบสั้น แบบประเมินเหล่านี้ช่วยเปิดบทสนทนากับผู้เชี่ยวชาญ แต่ ไม่ใช่การวินิจฉัย การประเมินจริงต้องดูบริบททั้งชีวิต รวมถึงภาวะที่มักเกิดร่วม เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล สมาธิสั้น (ADHD) และการใช้สารเสพติด

การรักษา

แนวทางของสหพันธ์สมาคมจิตเวชศาสตร์ชีวภาพโลก (WFSBP, Turner และคณะ 2022) ระบุว่า การให้ความรู้และจิตบำบัดเป็นการรักษาหลักที่ควรทำเสมอ ส่วนยาเป็นตัวเสริมในบางราย

  • การบำบัดความคิดและพฤติกรรม (CBT) หาตัวกระตุ้น เช่น ความเครียด ความเหงา เวลาดึก และวางแผนรับมือที่ใช้ได้จริง
  • การบำบัดแบบยอมรับและพันธะสัญญา (ACT) ฝึกอยู่กับแรงกระตุ้นโดยไม่ต้องทำตาม และเลือกพฤติกรรมตามคุณค่าของตัวเอง งานทดลองขนาดเล็กของ Crosby และ Twohig (2016) ในผู้ชาย 28 คน พบว่าการดูลดลงมากหลังบำบัด แต่กลุ่มตัวอย่างเกือบทั้งหมดมาจากกลุ่มศาสนาเดียว จึงยังต้องการการศึกษาเพิ่ม
  • การทำงานกับคู่ เมื่อความไว้ใจเสียหาย การบำบัดแบบคู่ช่วยฟื้นการสื่อสารและสร้างข้อตกลงใหม่
  • ดูแลภาวะร่วม เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล ADHD และการใช้สาร ซึ่งมักเป็นแรงขับสำคัญ
  • ยา ยังไม่มียาที่ได้รับการรับรองสำหรับ CSBD โดยเฉพาะ ยาที่มีข้อมูลมากที่สุดคือกลุ่ม SSRI และนาลเทรกโซน (Naltrexone) การทดลองแบบสุ่มขนาดเล็กของ Lew-Starowicz และคณะ (2022) พบว่าทั้งพาร็อกซิทีนและนาลเทรกโซนค่อนข้างปลอดภัย และดีกว่ายาหลอกในบางตัวชี้วัด แต่ไม่ใช่ทุกตัวชี้วัด และกลุ่มยาหลอกก็ดีขึ้นมาก หลักฐานจึงยังจำกัด การใช้ยาต้องเป็นไปตามที่แพทย์ประเมินและสั่งเท่านั้น
แผนภาพเส้นทางการดูแลการใช้สื่อลามกที่เป็นปัญหา
  1. 1สังเกตตัวเองควบคุมไม่ได้ หรือขัดกับค่านิยมเป็นหลัก
  2. 2ปรึกษาเป็นความลับประเมินภาวะร่วม เช่น ซึมเศร้า ADHD สารเสพติด
  3. 3จิตบำบัดเป็นหลักให้ความรู้ CBT ACT และการทำงานกับคู่
  4. 4ยาในบางรายSSRI หรือนาลเทรกโซน หลักฐานจำกัด ตามที่แพทย์ประเมิน

แนวทาง WFSBP (Turner และคณะ 2022): การให้ความรู้และจิตบำบัดควรทำเสมอ

เริ่มดูแลตัวเองได้อย่างไร

  1. ตั้งเป้าหมายที่ตรงกับคุณค่าของคุณ บางคนอยากหยุดทั้งหมด บางคนอยากดูน้อยลงและไม่ให้กระทบชีวิต ทั้งสองแบบเป็นเป้าหมายที่ใช้ได้
  2. สังเกตตัวกระตุ้น จดว่าแรงกระตุ้นมาตอนไหน รู้สึกอะไรอยู่ก่อนหน้า
  3. ปรับสภาพแวดล้อม วางโทรศัพท์นอกห้องนอน ใช้ตัวกรองหรือจำกัดเวลาใช้งาน ลดช่วงที่อยู่คนเดียวกับหน้าจอดึก ๆ
  4. มีทางเลือกเมื่อแรงกระตุ้นมา เช่น ออกไปเดิน อาบน้ำ โทรหาเพื่อน หรือฝึกหายใจ แรงกระตุ้นมักขึ้นสูงแล้วลดลงเองในไม่กี่นาที
  5. ลดความละอาย การตำหนิตัวเองรุนแรงหลังพลาด มักทำให้วนกลับไปใช้เพื่อหนีความรู้สึกแย่ ให้มองการพลาดเป็นข้อมูล ไม่ใช่ความล้มเหลว
  6. ดูแลชีวิตด้านอื่น การนอน การออกกำลังกาย ความสัมพันธ์ และงานอดิเรก ช่วยลดความต้องการใช้สื่อเป็นทางหนี

สำหรับคู่

ถ้าคุณเป็นคู่ที่เพิ่งรู้เรื่องนี้ ความโกรธ ความเสียใจ หรือความรู้สึกด้อยค่าเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ครับ ลองแยกระหว่าง "พฤติกรรม" กับ "คุณค่าของคุณ" การใช้สื่อลามกของอีกฝ่ายส่วนใหญ่ไม่ได้สะท้อนว่าคุณไม่น่าดึงดูด ลองคุยเรื่องข้อตกลงและความไว้ใจเมื่อทั้งคู่พร้อม หากเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับงานหรือการผลิตสื่อของคู่ อ่าน เมื่อคู่ทำงาน Content ทางเพศ และถ้าคุยแล้ววนอยู่ที่เดิม การปรึกษาแบบคู่ช่วยได้มาก

เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือ

ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อ

  • พยายามลดเองแล้วไม่สำเร็จ และกระทบงาน การเงิน การนอน หรือความสัมพันธ์
  • ความละอายหรือความรู้สึกผิดหนักจนซึมเศร้า หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง หรือ 1669 ในกรณีฉุกเฉิน
  • พฤติกรรมทางเพศเริ่มเกี่ยวข้องกับยาหรือสาร อ่าน Chemsex และการลดอันตราย
  • เริ่มสนใจสื่อที่เกี่ยวข้องกับเด็ก หรือสื่อที่อีกฝ่ายไม่ได้ยินยอม ขอให้หยุดและขอความช่วยเหลือทันทีก่อนที่ใครจะได้รับอันตราย การครอบครองหรือเผยแพร่สื่อลามกอนาจารเด็กเป็นความผิดอาญาตามกฎหมายไทย ปรึกษาแบบเป็นความลับได้ที่ 1323 ศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 หรือโปรแกรมช่วยเหลือตนเองออนไลน์ Troubled Desire

ถ้าไม่แน่ใจว่าเรื่องของคุณควรคุยกับใคร อ่าน เมื่อไหร่ควรปรึกษานักเพศวิทยาคลินิก ที่ Dr. Kris Clinic ผมรับฟังเรื่องนี้แบบเป็นความลับและไม่ตัดสิน ช่วยแยกว่าความทุกข์มาจากส่วนไหน ประเมินภาวะร่วมและผลต่อสุขภาพทางเพศ วางแผนบำบัดทั้งรายบุคคลและคู่ และส่งต่อจิตแพทย์เมื่อจำเป็น ปรึกษาได้ทั้งที่คลินิกในสุราษฎร์ธานีและออนไลน์ครับ

ขั้นต่อไป

อยากให้หมอช่วยดูเรื่องนี้ ทำได้ใน 3 ขั้น

อ่านบทความเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี เมื่อพร้อม ลองประเมินตัวเองก่อน ดูว่าการปรึกษาเป็นอย่างไร แล้วค่อยนัดเวลาที่สะดวก

แบบประเมินเป็นข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยและไม่แทนการประเมินโดยแพทย์ ผลลัพธ์ของการดูแลแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นกับความรุนแรงของอาการ ความซับซ้อนของปัญหา และปัจจัยอื่น ๆ

Consult Dr. Kris

ปรึกษานักเพศวิทยาคลินิกแบบเป็นความลับ

พูดเรื่องที่ไม่กล้าพูดกับใคร หมอรับฟัง ประเมิน และช่วยวางแผนหรือประสานส่งต่อเมื่อจำเป็น

นัดหมายออนไลน์แชท LINE @dr.krisclinicดูรายการยาและบริการ

ยาและบริการทุกรายการต้องผ่านการประเมินจากแพทย์ก่อน

คำถามที่พบบ่อย

ดูหนังโป๊ทุกวัน แปลว่าติดใช่ไหม

ไม่จำเป็นครับ ความถี่อย่างเดียวไม่ได้บอกว่าเป็น CSBD สิ่งที่ดูคือควบคุมไม่ได้ พยายามลดแล้วไม่สำเร็จ ทำต่อทั้งที่เกิดผลเสีย และกระทบชีวิตหรือทำให้ทุกข์ใจต่อเนื่อง

รู้สึกผิดทุกครั้งที่ดูเพราะขัดกับศาสนา ผิดปกติไหม

ความทุกข์นั้นเป็นเรื่องจริงและสมควรได้รับการดูแล แต่ตาม ICD-11 ความทุกข์จากการตัดสินทางศีลธรรมเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เกณฑ์ของ CSBD การคุยกับผู้เชี่ยวชาญช่วยให้คุณตัดสินใจตามคุณค่าของตัวเองโดยไม่จมกับความละอาย

เลิกดูแล้ว ED จะหายไหม

บางคนดีขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเป็น ED เฉพาะกับคู่และมีการใช้แบบมีปัญหา แต่หลักฐานยังไม่ชัดว่าเป็นสาเหตุโดยตรง ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุทางกาย ความกังวล และยาที่ใช้ร่วมด้วย

มียารักษาการติดหนังโป๊ไหม

ยังไม่มียาที่ได้รับการรับรองโดยเฉพาะ ยากลุ่ม SSRI และนาลเทรกโซนมีข้อมูลบางส่วนแต่ยังจำกัด แพทย์จะพิจารณาเป็นรายบุคคลร่วมกับจิตบำบัด ไม่ควรหาซื้อยามาใช้เอง

คู่บอกว่าผมติด แต่ผมไม่คิดว่าติด ทำอย่างไรดี

ลองแยกระหว่างเรื่องการควบคุมของคุณกับเรื่องข้อตกลงและความไว้ใจในความสัมพันธ์ ทั้งสองเรื่องสำคัญ การปรึกษาแบบคู่ช่วยให้คุยกันได้โดยไม่ต้องตัดสินว่าใครผิด

English edition

Read this article in English

Porn Addiction or Compulsive Sexual Behaviour Disorder? A Guide →

Full English version for international patients and visitors.

เอกสารอ้างอิง

  1. World Health Organization. ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics: 6C72 Compulsive sexual behaviour disorder. 2019/2022.
  2. Grubbs JB, Perry SL, Wilt JA, Reid RC. Pornography problems due to moral incongruence: an integrative model with a systematic review and meta-analysis. Arch Sex Behav. 2019;48(2):397-415.
  3. Turner D, Briken P, Grubbs J, et al. The World Federation of Societies of Biological Psychiatry guidelines on the assessment and pharmacological treatment of compulsive sexual behaviour disorder. Dialogues Clin Neurosci. 2022;24(1):10-69.
  4. Lew-Starowicz M, Draps M, Kowalewska E, Obarska K, Kraus SW, Gola M. Tolerability and efficacy of paroxetine and naltrexone for treatment of compulsive sexual behaviour disorder. World Psychiatry. 2022;21(3):468-469.
  5. Landripet I, Štulhofer A. Is pornography use associated with sexual difficulties and dysfunctions among younger heterosexual men? J Sex Med. 2015;12(5):1136-1139.
  6. Jacobs T, Geysemans B, Van Hal G, et al. Associations between online pornography consumption and sexual dysfunction in young men: multivariate analysis based on an international web-based survey. JMIR Public Health Surveill. 2021;7(10):e32542.

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการผิดปกติหรือกังวล ควรปรึกษาแพทย์

Dr. Kris Clinicคลินิกเวชศาสตร์ครอบครัวและสุขภาพเพศ สุราษฎร์ธานีดูแลโดย นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ · ว.48387

เวลาทำการ

  • จันทร์ปิดทำการ
  • อังคาร – ศุกร์17:00 – 20:00
  • เสาร์ – อาทิตย์10:00 – 15:00

ปรึกษาออนไลน์ได้ทั่วประเทศ

ติดต่อ