แบบประเมิน IIEF-5 เช็กสมรรถภาพทางเพศด้วยตัวเอง

บางครั้งการเล่าเรื่องการแข็งตัวให้ชัดก็ยาก แบบประเมิน IIEF-5 ช่วยแปลงความรู้สึกเป็นตัวเลขที่คุณกับหมอเข้าใจตรงกัน ใช้เวลาไม่ถึง 3 นาที และทำเองที่บ้านได้

IIEF-5 คืออะไร

IIEF-5 (International Index of Erectile Function – 5 items) หรืออีกชื่อว่า SHIM (Sexual Health Inventory for Men) เป็นฉบับย่อของแบบประเมิน IIEF ที่พัฒนาโดย Rosen และคณะ (1997, 1999) ใช้คัดกรองภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (ED) ทั้งในคลินิกและงานวิจัยทั่วโลก

ให้ตอบโดยนึกถึงช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา แต่ละข้อมีคะแนน 1–5

ทำไมต้องนึกถึง 6 เดือนที่ผ่านมา

IIEF-5 ถามย้อนหลัง 6 เดือน ต่างจาก IIEF ฉบับเต็มที่ถามช่วง 4 สัปดาห์ เพราะออกแบบมาเพื่อคัดกรอง จึงต้องการภาพรวมที่ไม่ถูกบิดจากคืนที่เหนื่อย ดื่มหนัก หรือเครียดเพียงไม่กี่ครั้ง ถ้าปัญหาเพิ่งเริ่มไม่กี่สัปดาห์ ให้เล่าให้หมอฟังด้วย เพราะคะแนนอาจยังไม่สะท้อนอาการ

คำถาม 5 ข้อ (ถอดความภาษาไทย)

ข้อ 1 คุณมั่นใจแค่ไหนว่าจะแข็งตัวได้และคงการแข็งตัวไว้ได้

1 = น้อยมาก, 2 = น้อย, 3 = ปานกลาง, 4 = มาก, 5 = มากที่สุด

ข้อ 2 เมื่อได้รับการกระตุ้นทางเพศ บ่อยแค่ไหนที่แข็งพอจะสอดใส่ได้

1 = แทบไม่เคยหรือไม่เคย, 2 = น้อยกว่าครึ่ง, 3 = ประมาณครึ่งหนึ่ง, 4 = มากกว่าครึ่ง, 5 = เกือบทุกครั้งหรือทุกครั้ง

ข้อ 3 ระหว่างมีเพศสัมพันธ์ หลังสอดใส่แล้ว บ่อยแค่ไหนที่คงความแข็งไว้ได้

1 = แทบไม่เคยหรือไม่เคย, 2 = น้อยกว่าครึ่ง, 3 = ประมาณครึ่งหนึ่ง, 4 = มากกว่าครึ่ง, 5 = เกือบทุกครั้งหรือทุกครั้ง

ข้อ 4 ระหว่างมีเพศสัมพันธ์ ยากแค่ไหนที่จะคงความแข็งไว้จนจบ

1 = ยากมากที่สุด, 2 = ยากมาก, 3 = ยาก, 4 = ยากเล็กน้อย, 5 = ไม่ยาก

ข้อ 5 เมื่อพยายามมีเพศสัมพันธ์ บ่อยแค่ไหนที่รู้สึกพึงพอใจ

1 = แทบไม่เคยหรือไม่เคย, 2 = น้อยกว่าครึ่ง, 3 = ประมาณครึ่งหนึ่ง, 4 = มากกว่าครึ่ง, 5 = เกือบทุกครั้งหรือทุกครั้ง

IIEF-5

ข้อ 1

• ความมั่นใจว่าจะแข็งและคงไว้ได้

ข้อ 2

• แข็งพอสอดใส่ได้บ่อยแค่ไหน

ข้อ 3

• คงความแข็งหลังสอดใส่บ่อยแค่ไหน

ข้อ 4

• ยากแค่ไหนที่จะคงความแข็งจนจบ

ข้อ 5

• รู้สึกพึงพอใจบ่อยแค่ไหน

แต่ละข้อให้คะแนน 1–5

วิธีแปลผล

รวมคะแนนทั้ง 5 ข้อ ได้ระหว่าง 5–25 คะแนน

ถ้าได้ 21 คะแนนหรือต่ำกว่า แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ เช่น หลอดเลือด ฮอร์โมน ยาที่ใช้ หรือความเครียด

5–7ED ระดับรุนแรงควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

8–11ED ระดับปานกลางควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

12–16เล็กน้อยถึงปานกลางควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

17–21ED ระดับเล็กน้อย21 หรือต่ำกว่า แนะนำปรึกษาแพทย์

22–25ไม่มีภาวะ EDติดตามตัวเองต่อ

รุนแรงปกติ

Rosen และคณะ (1997, 1999) ตอบโดยนึกถึงช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา เป็นการคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัย

แต่ละช่วงคะแนนหมายถึงอะไรในชีวิตจริง

เป็นภาพโดยประมาณ แต่ละคนอาจต่างกัน

• 22–25 แข็งพอและคงอยู่ได้เกือบทุกครั้ง พลาดบ้างเวลาเหนื่อยหรือดื่ม ถือว่าปกติ
• 17–21 สอดใส่ได้ส่วนใหญ่ แต่บางครั้งอ่อนตัวกลางคัน และเริ่มกังวลล่วงหน้า
• 12–16 สำเร็จราวครึ่งหนึ่ง หลายคนเริ่มเลี่ยงเซ็กซ์หรือรีบให้จบ
• 8–11 ส่วนใหญ่แข็งไม่พอ กระทบความมั่นใจและความสัมพันธ์ชัดเจน
• 5–7 แทบสอดใส่ไม่ได้ ควรตรวจหาสาเหตุทางกายอย่างจริงจัง

ข้อแนะนำจากหมอเวชศาสตร์ครอบครัว

• IIEF-5 เหมาะกับการคัดกรองเบื้องต้น ไม่ได้บอกสาเหตุ และไม่ใช่การวินิจฉัย
• ถ้าช่วงที่ผ่านมาไม่ได้มีเพศสัมพันธ์เลย คะแนนอาจไม่สะท้อนความจริง ให้เล่าให้หมอฟังแทน
• แบบประเมินนี้ไม่ได้วัดเรื่องหลั่งเร็ว หลั่งช้า หรือความต้องการทางเพศ ถ้ามีปัญหาเหล่านี้ ดู หลั่งเร็ว (PE) และ อาการขาดฮอร์โมนเพศชาย
• ใช้คู่กับ Erection Hardness Score จะเห็นภาพชัดขึ้น
• ทำซ้ำหลังรักษา 1–3 เดือน เพื่อดูว่าดีขึ้นแค่ไหน

ใช้ IIEF-5 ติดตามผลการรักษา

ทำแบบประเมินก่อนเริ่มรักษาเก็บไว้เป็นค่าตั้งต้น แล้วทำซ้ำหลังรักษา 1–3 เดือน โดยนึกถึงช่วงตั้งแต่เริ่มรักษา ถ้าคะแนนขยับขึ้นจนข้ามไปอีกช่วง มักหมายถึงการเปลี่ยนแปลงที่รู้สึกได้จริง ถ้าคะแนนไม่ขยับ แพทย์จะทบทวนวิธีใช้ยา ขนาดยา และหาสาเหตุร่วม

คะแนนต่ำ ไม่ได้แปลว่าจบ

ED ส่วนใหญ่ดูแลให้ดีขึ้นได้ ตั้งแต่การปรับวิถีชีวิต การรักษาโรคร่วม การบำบัดเรื่องความกังวล ไปจนถึงยากลุ่ม PDE5 inhibitors ตามที่แพทย์ประเมิน อ่านทางเลือกทั้งหมดได้ที่ ED อวัยวะเพศไม่แข็งตัว: สาเหตุ การตรวจ และการรักษา

อีกเรื่องที่อยากให้รู้คือ ED อาจเป็นสัญญาณแรกของโรคหลอดเลือดหัวใจหรือเบาหวาน คะแนนที่ต่ำจึงเป็นโอกาสดีที่จะตรวจสุขภาพทั้งตัว ดูรายการตรวจได้ที่ ตรวจสุขภาพวัยทำงาน ควรตรวจอะไร

ED สัญญาณเตือนล่วงหน้าของโรคหัวใจ

หลอดเลือดที่อวัยวะเพศเล็กกว่าหลอดเลือดหัวใจ เมื่อผนังหลอดเลือดเริ่มเสื่อม อาการจึงมักแสดงที่อวัยวะเพศก่อนหลายปี การศึกษาใน JAMA (2005) ที่ติดตามผู้ชายอายุ 55 ปีขึ้นไปกว่า 9,000 คน พบว่าผู้ที่มี ED เสี่ยงเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในภายหลังสูงกว่าราว 45% แนวทาง Princeton III จึงแนะนำให้ผู้ชายที่มี ED ได้รับการประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจ เช่น ความดัน น้ำตาล ไขมัน น้ำหนัก และการสูบบุหรี่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ และคลินิกช่วยอะไรได้

ควรพบแพทย์เมื่อคะแนน 21 หรือต่ำกว่า คะแนนลดลงจากเดิม หรือปัญหากระทบความสุขและความสัมพันธ์ และไปโรงพยาบาลทันทีหากมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือแข็งค้างเกิน 4 ชั่วโมง

ที่ Dr. Kris Clinic คุณนำคะแนน IIEF-5 มาคุยกับหมอได้เลย ทั้งที่คลินิกและออนไลน์ เราจะประเมินต่อด้วยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจเลือดตามความจำเป็น แล้ววางแผนดูแลอย่างปลอดภัยร่วมกับคุณ