ผมดูแลคนไข้จำนวนมากที่อยู่ไกลจากสุราษฎร์ธานี บางคนอยู่อำเภอที่ไม่มีคลินิกสุขภาพเพศ บางคนไม่สะดวกไปโรงพยาบาลเพราะกลัวเจอคนรู้จัก การแพทย์ทางไกล (Telemedicine) จึงช่วยให้เข้าถึงการป้องกัน HIV ได้ง่ายขึ้นมาก แต่ความสะดวกต้องมาพร้อมมาตรฐาน บทความนี้อธิบายว่าบริการออนไลน์ที่ดีควรเป็นอย่างไร และอะไรบ้างที่ไม่ควรทำออนไลน์ครับ
Telemedicine ในประเทศไทยมีกติกาอย่างไร
การให้บริการทางการแพทย์ทางไกลในไทยมีกรอบชัดเจน ทั้ง ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง มาตรฐานการให้บริการของสถานพยาบาลโดยใช้ระบบบริการการแพทย์ทางไกล พ.ศ. 2564 และแนวทางของแพทยสภาเรื่องการแพทย์ทางไกลและคลินิกออนไลน์ หลักสำคัญคือ
- ต้องให้บริการโดยสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต และแพทย์ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
- ต้องยืนยันตัวตนผู้รับบริการ และบันทึกเวชระเบียนเหมือนการตรวจที่สถานพยาบาล
- แพทย์ต้องประเมินว่าเรื่องนั้นเหมาะกับการดูแลทางไกลหรือไม่ ถ้าไม่เหมาะต้องแนะนำให้มาพบด้วยตนเอง
- ข้อมูลสุขภาพต้องได้รับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562
PrEP ออนไลน์ ทำงานอย่างไร
- นัดปรึกษาแพทย์ ผ่านวิดีโอคอลหรือแชตที่ปลอดภัย เพื่อซักประวัติความเสี่ยง โรคประจำตัว ยาที่ใช้ และประวัติ PEP
- ตรวจ HIV ก่อนเริ่มยา ถ้ายังไม่มีผลเลือดจากห้องปฏิบัติการ คลินิกจะส่ง ชุดตรวจปลายนิ้ว ให้ตรวจเองพร้อมคำแนะนำ แล้วส่งรูปผลให้แพทย์ อ่านวิธีตรวจที่ HIV Self-Test
- ตรวจเลือดพื้นฐาน เช่น การทำงานของไตและไวรัสตับอักเสบบี ที่โรงพยาบาลหรือห้องปฏิบัติการใกล้บ้าน แล้วส่งผลให้แพทย์
- แพทย์สั่งยาและอธิบายวิธีกิน เลือกแบบทุกวันหรือ 2-1-1 ตามความเหมาะสม ดูที่ PrEP และ PrEP 2-1-1
- จัดส่งยา แบบหีบห่อมิดชิด ไม่ระบุชื่อยาด้านนอก
- ติดตามทุก 3 เดือน ตรวจ HIV และ STI ซ้ำ ทบทวนการกินยา และตรวจไตเป็นระยะ
- 1ปรึกษาแพทย์วิดีโอคอลหรือแชตที่ปลอดภัย ซักประวัติความเสี่ยงและยา
- 2ตรวจ HIV ปลายนิ้วตรวจเองตามคำแนะนำ แล้วส่งรูปผลให้แพทย์
- 3ตรวจเลือดใกล้บ้านการทำงานของไต และไวรัสตับอักเสบบี
- 4สั่งยา จัดส่งมิดชิดแบบทุกวันหรือ 2-1-1 หีบห่อไม่ระบุชื่อยา
- 5ติดตามทุก 3 เดือนตรวจ HIV และ STI ซ้ำ ตรวจไตเป็นระยะ
ให้บริการโดยสถานพยาบาลและแพทย์ที่มีใบอนุญาต ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2564
PEP ออนไลน์ ต้องคิดเรื่องเวลาเป็นอันดับแรก
PEP ต้องเริ่มเร็วที่สุด เหมาะที่สุดภายใน 24 ชั่วโมงและไม่เกิน 72 ชั่วโมง การปรึกษาทางไกลช่วยประเมินได้เร็ว แต่ต้องดูด้วยว่ายาไปถึงมือคุณทันหรือไม่
- ถ้าอยู่ในพื้นที่ที่จัดส่งด่วนได้ทันเวลา แพทย์จะส่งยาพร้อมชุดตรวจ และให้เริ่มยาทันทีที่ได้รับหลังตรวจ HIV
- ถ้าการจัดส่งอาจไม่ทัน หรือใกล้ครบ 72 ชั่วโมงแล้ว ควรไปรับ PEP ที่โรงพยาบาลหรือคลินิกใกล้บ้านทันที แล้วค่อยกลับมาติดตามผลทางไกลได้
อ่านขั้นตอนทั้งหมดที่ PEP ยาต้านหลังเสี่ยง และ เพิ่งมีความเสี่ยง ต้องทำอะไรบ้าง
เรื่องไหนทำออนไลน์ได้ดี เรื่องไหนควรมาพบแพทย์
| ทำออนไลน์ได้ดี | ควรพบแพทย์ด้วยตนเอง |
|---|---|
| ประเมินความเสี่ยงและเริ่ม PrEP หรือ PEP | มีแผล ตุ่ม หรือผื่นที่ต้องตรวจดูและป้ายส่งตรวจ |
| ติดตาม PrEP ทุก 3 เดือน พร้อมผลเลือดจากแล็บใกล้บ้าน | ปวดท้องน้อยร่วมกับไข้ ปวดบวมอัณฑะ |
| อธิบายผลตรวจ STI และวางแผนรักษา | ต้องฉีดยา เช่น รักษาซิฟิลิสหรือหนองใน |
| ปรึกษาเรื่องความสัมพันธ์ ความกังวล และการบอกคู่ | ถูกล่วงละเมิดทางเพศ ต้องไปโรงพยาบาลทันที |
| ทบทวนยาและผลข้างเคียง | อาการแพ้ยารุนแรง หายใจลำบาก หน้าบวม โทร 1669 |
ความเป็นส่วนตัวที่ควรได้รับ
- ข้อมูลของคุณใช้เพื่อการดูแลรักษาเท่านั้น ไม่ถูกเปิดเผยโดยไม่ได้รับความยินยอม
- คุณมีสิทธิ์ขอดูหรือขอสำเนาข้อมูลสุขภาพของตนเอง
- หีบห่อยาไม่ระบุชื่อยาหรือชื่อคลินิกด้านนอก ถ้าต้องการ
- อย่าส่งรูปหรือข้อมูลส่วนตัวผ่านช่องทางที่ไม่ใช่ของสถานพยาบาลโดยตรง
สัญญาณเตือน บริการออนไลน์ที่ไม่ควรใช้
- ขายยาโดยไม่มีแพทย์ประเมิน ไม่ถามประวัติ และไม่ให้ตรวจ HIV ก่อน
- ไม่ระบุชื่อสถานพยาบาลหรือแพทย์ผู้รับผิดชอบ
- ขายยาแบ่งเป็นเม็ด หรือยาที่ไม่มีเลขทะเบียน อ่านเรื่องการเลือกยาที่ ยา PrEP/PEP ยี่ห้อต่าง ๆ ต่างกันไหม
- ไม่มีระบบนัดตรวจติดตาม
นอกจาก PrEP และ PEP ปรึกษาออนไลน์เรื่องอะไรได้อีก
หลายเรื่องเริ่มต้นทางไกลได้ดี เช่น การแปลผลตรวจ STI ความกังวลหลังมีความเสี่ยง ปัญหาสมรรถภาพทางเพศ การปรับฮอร์โมนที่มีผลเลือดแล้ว และการปรึกษาเรื่องความสัมพันธ์ ถ้าคุณกังวลเรื่องโรคติดต่อจนกระทบชีวิตประจำวัน อ่าน กลัวติดโรคจนนอนไม่หลับ หรือดูว่าเมื่อไรควรปรึกษา นักเพศวิทยา
บริการของ Dr. Kris Clinic
Dr. Kris Clinic ให้บริการปรึกษาออนไลน์ทั่วประเทศ โดยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวที่ดูแลสุขภาพทางเพศ ครอบคลุมการเริ่มและติดตาม PrEP การประเมิน PEP แบบเร่งด่วน การส่งชุดตรวจปลายนิ้วและยาแบบมิดชิด การแปลผลตรวจ และการส่งต่อเมื่อจำเป็นต้องพบแพทย์ด้วยตนเอง ถ้าคุณอยู่ในสุราษฎร์ธานีหรือใกล้เคียง มาที่คลินิกได้เช่นกันครับ
1
2
3
