เจลหล่อลื่นสำคัญกว่าที่คิด เลือกสูตรไหนให้ปลอดภัยกับถุงยางและร่างกาย

ในห้องตรวจ หมอถามคำถามง่าย ๆ ข้อหนึ่งบ่อยมาก คือ “ใช้เจลหล่อลื่นไหมครับ” หลายคนตอบว่าไม่ใช้ เพราะเขิน คิดว่าไม่จำเป็น หรือคิดว่าใช้แล้วแปลว่าร่างกายผิดปกติ ความจริงคือสารหล่อลื่นเป็นอุปกรณ์ด้านสุขภาพที่ช่วยให้เพศสัมพันธ์ทั้งสบายขึ้นและปลอดภัยขึ้น ไม่ต้องอายเลยครับ

ทำไมสารหล่อลื่นจึงสำคัญต่อความปลอดภัย

• ลดการเสียดสีและแผลถลอกเล็ก ๆ ซึ่งเป็นช่องทางให้เชื้อ เช่น HIV ซิฟิลิส และเริม เข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น
• ลดโอกาสถุงยางแตก เพราะถุงยางที่แห้งและเสียดสีมากจะเปราะและฉีกง่าย
• ทวารหนักไม่สร้างน้ำหล่อลื่นเอง การมีแองนัลเซ็กซ์จึงควรใช้สารหล่อลื่นทุกครั้ง อ่านเพิ่มที่ สุขภาพทวารหนัก
• ช่วยเมื่อช่องคลอดแห้ง เช่น หลังคลอด ช่วงให้นม วัยหมดประจำเดือน หรือจากยาบางชนิด ดูที่ ช่องคลอดแห้ง และ เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
• ทำให้รู้สึกดีขึ้น ลดความเจ็บ ซึ่งช่วยให้ผ่อนคลายและมีความสุขกับเพศสัมพันธ์มากขึ้น

สารหล่อลื่นมีกี่แบบ

ถุงยางชนิดโพลียูรีเทน (Polyurethane) และไนไตรล์ (Nitrile) ทนต่อน้ำมันได้ แต่ส่วนใหญ่ถุงยางในไทยเป็นยางธรรมชาติ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ใช้สูตรน้ำหรือซิลิโคนไว้ก่อน

สูตรน้ำ

ใช้กับถุงยางยางได้

• ล้างออกง่าย ไม่เปื้อน
• ใช้กับของเล่นได้ทุกชนิด
• แห้งเร็ว ต้องเติมบ่อย

สูตรซิลิโคน

ใช้กับถุงยางยางได้

• ลื่นนาน ใช้น้อย ใช้ในน้ำได้
• เหมาะกับแองนัลเซ็กซ์
• อาจทำให้ของเล่นซิลิโคนเสื่อม

สูตรน้ำมัน

ห้ามใช้กับถุงยางยาง

• เช่น น้ำมันมะพร้าว วาสลีน
• ทำให้ถุงยางเสื่อมและแตก
• อาจเพิ่มการติดเชื้อในช่องคลอดบางคน

สูตรผสม (Hybrid) ต้องอ่านฉลาก ถ้าไม่แน่ใจ ใช้สูตรน้ำหรือซิลิโคนไว้ก่อน

ของในบ้านที่ไม่ควรใช้แทน

• วาสลีน ปิโตรเลียมเจลลี่ ทำให้ถุงยางยางเสื่อมในเวลาไม่กี่นาที ล้างออกยาก และกักเชื้อ
• โลชั่น เบบี้ออยล์ ครีมทาผิว สบู่ แชมพู มีน้ำหอมและสารที่ระคายเคืองเยื่อบุ บางชนิดมีน้ำมัน
• น้ำลาย แห้งเร็ว ลื่นไม่พอ และส่งต่อเชื้อบางชนิดได้
• น้ำมันทำอาหาร ทำลายถุงยางเช่นเดียวกับน้ำมันอื่น

ส่วนผสมที่ควรเลี่ยง

• Nonoxynol-9 (N-9) สารฆ่าอสุจิที่เคยผสมในเจลหรือถุงยางบางรุ่น งานวิจัยพบว่าทำให้เยื่อบุอักเสบและ เพิ่มความเสี่ยงติด HIV องค์การอนามัยโลกไม่แนะนำให้ใช้ โดยเฉพาะกับแองนัลเซ็กซ์
• สูตรที่มีความเข้มข้นสูงมาก (Hyperosmolar) ดึงน้ำออกจากเซลล์เยื่อบุ ทำให้ระคายเคือง องค์การอนามัยโลกแนะนำให้เลือกสารหล่อลื่นที่ค่าออสโมลาลิตีไม่สูงเกินไป ซึ่งผู้ผลิตบางรายระบุไว้บนฉลาก
• สูตรร้อน เย็น ซ่า แต่งกลิ่นรส หรือมีน้ำตาล อาจระคายเคืองหรือเพิ่มโอกาสเชื้อราในช่องคลอดในบางคน
• คนที่ผิวแพ้ง่ายหรือเป็นช่องคลอดอักเสบบ่อย อาจเลี่ยงสูตรที่มีกลีเซอรีนสูงหรือสารกันเสียบางชนิด

วิธีใช้ให้ได้ผล

1. ใช้สารหล่อลื่น ด้านนอกถุงยาง และบริเวณที่จะสอดใส่ ไม่ควรเทใส่ด้านในถุงยางมาก เพราะทำให้ถุงยางลื่นหลุด
2. ใช้ให้มากพอ และเติมระหว่างทางเมื่อเริ่มฝืด โดยเฉพาะสูตรน้ำ
3. ใช้ถุงยางที่ขนาดพอดี และเปลี่ยนถุงใหม่ถ้ามีเพศสัมพันธ์นาน หรือเปลี่ยนจากทางทวารหนักไปช่องคลอด
4. ของเล่นทางเพศที่เป็นซิลิโคน ใช้กับสูตรน้ำเหมาะที่สุด และทำความสะอาดก่อนและหลังใช้ อ่านเพิ่มที่ ของเล่นทางเพศและการช่วยตัวเอง
5. ถ้าแสบ คัน หรือมีผื่นหลังใช้ ให้หยุดและเปลี่ยนสูตร ถ้าไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์

1. 1ทาด้านนอกถุงยางและบริเวณที่จะสอดใส่ ไม่เทใส่ด้านในมาก ถุงยางจะลื่นหลุด
2. 2ใช้ให้พอ เติมเมื่อฝืดโดยเฉพาะสูตรน้ำที่แห้งเร็ว
3. 3เปลี่ยนถุงยางใหม่เมื่อมีเพศสัมพันธ์นาน หรือเปลี่ยนจากทวารหนักไปช่องคลอด
4. 4ดูแลของเล่นซิลิโคนใช้สูตรน้ำ ทำความสะอาดก่อนและหลังใช้
5. 5แสบ คัน ผื่น หยุดใช้เปลี่ยนสูตร ไม่ดีขึ้นพบแพทย์

เลี่ยง Nonoxynol-9 ซึ่ง WHO ไม่แนะนำ เพราะเพิ่มความเสี่ยงติด HIV

ถ้าถุงยางแตกหรือหลุด

อย่าตื่นตกใจ ไม่ต้องสวนล้างช่องคลอดหรือทวารหนัก และถ้าคู่ไม่ทราบสถานะ HIV หรือยังไม่ได้รักษา ให้ติดต่อแพทย์ภายใน 72 ชั่วโมงเพื่อประเมินเรื่อง PEP ดูขั้นตอนที่ เพิ่งมีความเสี่ยง ต้องทำอะไรบ้าง

เมื่อไรควรพบแพทย์ และคลินิกช่วยอะไรได้

ควรพบแพทย์ถ้ามีอาการเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์บ่อย ๆ แม้ใช้สารหล่อลื่นแล้ว มีเลือดออก แผล ตกขาวผิดปกติ หรือปวดทวารหนักเรื้อรัง ที่ Dr. Kris Clinic หมอช่วยหาสาเหตุของความเจ็บหรือความแห้ง แนะนำการเลือกสารหล่อลื่นและถุงยางให้เข้ากับร่างกาย และวางแผนป้องกัน HIV และ STI ที่เหมาะกับแต่ละคนครับ