คำว่า “ซาดิสม์” ถูกใช้ในภาษาพูดจนเพี้ยนความหมาย บางคนเรียกแฟนที่ชอบแกล้งว่าซาดิสต์ บางคนกลัวว่าตัวเองผิดปกติเพราะชอบเป็นฝ่ายคุมเกมบนเตียง ในทางการแพทย์ เรื่องนี้มีเส้นแบ่งที่ชัดเจน คือ ความยินยอม การเป็นฝ่ายควบคุมใน BDSM ที่ทุกฝ่ายตกลงกันไว้ เป็นรสนิยมแบบหนึ่ง แต่การตื่นตัวจากความเจ็บปวดหรือความกลัวของคนที่ไม่ได้ยินยอม คือภาวะที่อันตรายต่อผู้อื่น
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของซีรีส์ Paraphilic Disorders และควรอ่านคู่กับ ภาวะชอบถูกกระทำ (Sexual Masochism Disorder) และ BDSM
เกณฑ์ของ DSM-5-TR และ ICD-11
DSM-5-TR (2022) วินิจฉัย Sexual Sadism Disorder เมื่อ
- มีความตื่นตัวทางเพศที่เข้มข้นและเกิดซ้ำ จากความทุกข์ทรมานทางกายหรือทางใจของผู้อื่น ต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน
- ได้ลงมือกับคนที่ไม่ยินยอม หรือความต้องการนั้นทำให้ทุกข์อย่างมีนัยสำคัญหรือเสียหน้าที่ในชีวิต
แพทย์อาจระบุเพิ่มว่า “อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ควบคุม” หรือ “ทุเลาเต็มที่” (ไม่ลงมือและไม่ทุกข์อย่างน้อย 5 ปี)
ICD-11 ไปไกลกว่านั้น โดยใช้ชื่อ 6D33 Coercive Sexual Sadism Disorder ซึ่งใช้เฉพาะเมื่อมีรูปแบบความตื่นตัวทางเพศต่อการทำให้คนที่ ไม่ยินยอม ทุกข์ทรมาน และได้ลงมือหรือทุกข์ใจอย่างมาก ส่วน sadomasochism ที่ทำกับผู้ใหญ่ที่ยินยอมไม่ถือเป็นโรค (Krueger และคณะ, 2017)
ความชอบ vs ภาวะที่ควรรักษา
| รสนิยม Dominant ที่ยินยอม | สัญญาณของภาวะที่ควรรักษา |
|---|---|
| ตกลงขอบเขตกันก่อนเสมอ | ความตื่นตัวขึ้นอยู่กับการที่อีกฝ่าย “ไม่ได้อยาก” หรือกลัวจริง |
| เคารพสัญญาณหยุดทันที | รู้สึกอยากทำต่อแม้อีกฝ่ายขอให้หยุด |
| สนใจความสุขและความปลอดภัยของคู่ | ความรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อให้ได้ความรู้สึกเท่าเดิม |
| ดูแลกันหลังจบ | มีจินตนาการถึงการทำร้ายคนที่ไม่รู้ตัว และเริ่มวางแผนหรือหาโอกาส |
| ชีวิตปกติ ไม่ทุกข์ | ทุกข์ใจ กลัวตัวเอง หรือความสัมพันธ์พังซ้ำ ๆ |
การสำรวจในแคนาดา (Joyal & Carpentier, 2017) พบว่าความต้องการแบบ sadism พบน้อยกว่า masochism ชัดเจน (ราว 7% เทียบกับราว 24%) และส่วนใหญ่เป็นจินตนาการหรือการเล่นที่ยินยอม ไม่ใช่ความรุนแรง
รสนิยมที่ยินยอม
- ตกลงขอบเขตกันก่อนเสมอ
- เคารพสัญญาณหยุดทันที
- ใส่ใจความสุขและความปลอดภัยของคู่
- ดูแลกันหลังจบ ชีวิตปกติ
ควรได้รับการรักษา
- ตื่นตัวจากการที่อีกฝ่ายไม่ได้อยากหรือกลัวจริง
- อยากทำต่อแม้อีกฝ่ายขอให้หยุด
- ความรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
- เริ่มวางแผนหรือหาโอกาสกับคนไม่รู้ตัว
ICD-11 ใช้ชื่อ 6D33 Coercive Sexual Sadism Disorder เฉพาะเมื่อเกี่ยวกับคนที่ไม่ยินยอม
เมื่อไม่มีความยินยอม คือความรุนแรงทางเพศ
ไม่ว่าจะเรียกด้วยชื่ออะไร การทำร้ายร่างกายหรือจิตใจผู้อื่นในทางเพศโดยไม่ยินยอม คือความรุนแรงและเป็นความผิดตามกฎหมาย และ “ความยินยอม” ที่ได้มาด้วยการข่มขู่ การบีบบังคับทางอารมณ์ การเงิน หรือขณะที่อีกฝ่ายเมาหรือหมดสติ ไม่ถือเป็นความยินยอม หลักเดียวกันนี้ใช้กับ การสัมผัสคนแปลกหน้าโดยไม่ยินยอม และ paraphilia รูปแบบอื่นที่เกี่ยวกับผู้ไม่ยินยอม สำหรับเด็ก ไม่มีกรณีใดที่ถือว่ายินยอมได้
หากคุณเป็นคู่ที่รู้สึกว่าถูกบังคับ ถูกทำร้าย หรือไม่กล้าปฏิเสธ นั่นไม่ใช่ BDSM แต่เป็นความรุนแรงในความสัมพันธ์ คุณขอความช่วยเหลือได้ที่ 1300 หรือแจ้ง 191 ในกรณีเร่งด่วน
การประเมินความเสี่ยง
การประเมินทำโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์ และในกรณีที่มีความเสี่ยงต่อผู้อื่น ควรมีจิตแพทย์ร่วมดูแล ประเด็นที่ประเมิน ได้แก่
- ลักษณะของจินตนาการ เกี่ยวกับคนที่ยินยอมหรือไม่ยินยอม
- มีการวางแผน การหาโอกาส หรือการลงมือแล้วหรือไม่
- ภาวะร่วม เช่น การใช้สุราหรือสาร ความยากในการควบคุมความโกรธ ภาวะทางบุคลิกภาพ
- ความรู้สึกต่อความทุกข์ของผู้อื่น และแรงจูงใจที่จะเปลี่ยน
ลักษณะจินตนาการ
- เกี่ยวกับคนที่ยินยอมหรือไม่
การกระทำ
- มีการวางแผน หาโอกาส
- หรือเคยลงมือแล้วหรือไม่
ภาวะร่วม
- สุราหรือสาร
- การควบคุมความโกรธ
ปัจจัยปกป้อง
- ความรู้สึกต่อความทุกข์ของผู้อื่น
- แรงจูงใจที่จะเปลี่ยน
ถ้าความเสี่ยงต่อผู้อื่นสูง ควรมีจิตแพทย์ร่วมดูแล
การบำบัด
จิตบำบัดเป็นพื้นฐานของการดูแลทุกระดับ
- CBT เพื่อเข้าใจตัวกระตุ้น ความคิดที่บิดเบือน และฝึกควบคุมแรงกระตุ้น
- แผนป้องกันการกลับซ้ำ และแนวคิด Good Lives Model ที่ช่วยสร้างเป้าหมายชีวิตที่มีความหมายโดยไม่ทำร้ายใคร
- ฝึกความเห็นอกเห็นใจ และทักษะความสัมพันธ์ที่มีความยินยอม
- รักษาภาวะร่วม โดยเฉพาะการใช้สารและภาวะทางอารมณ์
ยา แนวทางของ WFSBP (2020) แบ่งการรักษาเป็นระดับตามความรุนแรงและความเสี่ยงต่อผู้อื่น ในกรณีที่มีจินตนาการรุนแรงหรือเสี่ยงต่อความรุนแรงทางเพศสูง จิตแพทย์อาจพิจารณายาลดฮอร์โมนเพศชายร่วมกับจิตบำบัด ซึ่งต้องได้รับความยินยอมอย่างมีข้อมูลและติดตามผลข้างเคียงอย่างใกล้ชิด ไม่ใช่การรักษาที่จะทำนอกระบบการดูแลของจิตแพทย์
ขอความช่วยเหลือได้ที่ไหน
ถ้าคุณกำลังกลัวความคิดของตัวเอง นั่นคือสัญญาณที่ดีว่าคุณยังอยากปกป้องคนอื่น ขอให้ใช้ความรู้สึกนั้นเป็นแรงผลักดันในการขอความช่วยเหลือ
- ปรึกษาแพทย์หรือนักเพศวิทยาคลินิกแบบเป็นความลับ ดู เมื่อไหร่ควรปรึกษานักเพศวิทยาคลินิก
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง
- เหตุเร่งด่วน 191 หรือ 1669
Dr. Kris Clinic ให้คำปรึกษาเบื้องต้นแบบเป็นความลับ ประเมินความเสี่ยง และส่งต่อจิตแพทย์หรือทีมบำบัดเฉพาะทาง การปรึกษาเป็นความลับ ยกเว้นเมื่อมีผู้อื่นกำลังตกอยู่ในอันตราย สำหรับรสนิยมที่ยินยอมและปลอดภัย อ่านแนวทางการคุยกับคู่ได้ใน จินตนาการทางเพศ ปกติไหม และ การบำบัดครอบครัว สำหรับคู่ที่อยากปรับความสัมพันธ์ร่วมกัน
1
2
3
