ในเนื้อหาเดิมของคลินิก มีคนถามว่าอยากให้คนอื่นมาโกนหัวให้แบบดิบ ๆ อยากรู้สึกว่าถูกควบคุม แบบนี้ผิดปกติไหม หมอตอบว่า ความรู้สึกแบบนี้อยู่ในกลุ่มความชอบที่เรียกว่า Submissive หรือ Masochist ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ BDSM และ ไม่ได้ผิดปกติ ถ้าอยู่ในกรอบของผู้ใหญ่ที่ยินยอมกันอย่างแท้จริง
บทความนี้ขยายความต่อในมุมวิชาการ ว่าเมื่อไหร่ความชอบนี้จึงกลายเป็นภาวะที่ควรดูแล และมีอะไรบ้างที่ต้องระวังจริง ๆ เป็นส่วนหนึ่งของซีรีส์ Paraphilic Disorders
BDSM คืออะไร และทำไมไม่ใช่โรค
BDSM ย่อมาจาก Bondage, Discipline, Dominance, Submission, Sadism และ Masochism หมายถึงกิจกรรมทางเพศที่เล่นกับบทบาทอำนาจ การควบคุม หรือความรู้สึกบางแบบ โดยทุกฝ่ายตกลงกันไว้ล่วงหน้า
งานวิจัยไม่สนับสนุนความเชื่อว่าคนที่ชอบ BDSM มีปัญหาทางจิตใจ การศึกษาในเนเธอร์แลนด์ (Wismeijer & van Assen, 2013) พบว่ากลุ่มผู้ที่ชอบ BDSM มีลักษณะทางจิตใจหลายด้านไม่ด้อยกว่า หรือดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ และการสำรวจในแคนาดา (Joyal & Carpentier, 2017) พบว่าราว 1 ใน 4 ของผู้ใหญ่เคยมีความต้องการแบบ masochism โดยพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายเล็กน้อย
ด้วยเหตุนี้ ICD-11 ขององค์การอนามัยโลก ตัด sadomasochism ที่ทำกับคู่ยินยอมออกจากรายการโรค และจะใช้รหัส 6D36 เฉพาะเมื่อมีความทุกข์อย่างมาก หรือเสี่ยงบาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิต
Sexual Masochism Disorder ตาม DSM-5-TR
DSM-5-TR (2022) วินิจฉัยเมื่อ
- มีความตื่นตัวทางเพศที่เข้มข้นและเกิดซ้ำ จากการถูกทำให้อับอาย ถูกตี ถูกมัด หรือถูกทำให้ทุกข์ทรมานในรูปแบบอื่น ต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน
- ความชอบนั้น ทำให้ทุกข์อย่างมีนัยสำคัญหรือเสียหน้าที่ในชีวิต
สังเกตว่าภาวะนี้ไม่มีเกณฑ์เรื่อง “ลงมือกับคนไม่ยินยอม” เพราะผู้ที่ถูกกระทำคือตัวเอง แพทย์ยังอาจระบุเพิ่มว่า “with asphyxiophilia” คือตื่นตัวจากการถูกจำกัดการหายใจ ซึ่งเป็นสัญญาณอันตรายสูง
ความชอบ vs ภาวะที่ควรรักษา
| ไม่ใช่ภาวะที่ควรรักษา | ควรได้รับการประเมิน |
|---|---|
| ผู้ใหญ่ตกลงกันล่วงหน้า มีขอบเขตชัด | ถูกกดดันหรือกลัวว่าถ้าไม่ยอมจะถูกทิ้ง |
| หยุดได้ทุกเมื่อด้วยสัญญาณที่ตกลงไว้ | ไม่มีสัญญาณหยุด หรือหยุดแล้วอีกฝ่ายไม่ฟัง |
| ไม่มีการบาดเจ็บที่ต้องรักษา | บาดเจ็บซ้ำ ๆ หมดสติ หรือมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อชีวิต |
| รู้สึกดีกับตัวเอง | ทุกข์ ละอายจนรบกวนชีวิต หรือหมกมุ่นจนเสียงานและความสัมพันธ์ |
ความทุกข์ที่เกิดจากการที่สังคมหรือคนอื่นไม่ยอมรับเพียงอย่างเดียว ไม่ได้แปลว่าคุณป่วย แต่ก็เป็นเรื่องที่คุยกับผู้เชี่ยวชาญได้เพื่อให้สบายใจขึ้น
ไม่ใช่ภาวะที่ควรรักษา
- ผู้ใหญ่ตกลงกันล่วงหน้า มีขอบเขตชัด
- หยุดได้ทุกเมื่อด้วยสัญญาณที่ตกลงไว้
- ไม่มีการบาดเจ็บที่ต้องรักษา
- รู้สึกดีกับตัวเอง
ควรได้รับการประเมิน
- ถูกกดดัน หรือกลัวถูกทิ้งถ้าไม่ยอม
- ไม่มีสัญญาณหยุด หรืออีกฝ่ายไม่ฟัง
- บาดเจ็บซ้ำ หมดสติ เสี่ยงต่อชีวิต
- ทุกข์จนรบกวนงานและความสัมพันธ์
ICD-11 ตัด sadomasochism ที่ทำกับคู่ยินยอมออกจากรายการโรค
หลักความยินยอม: หัวใจของ BDSM ที่ปลอดภัย
หลักการที่ชุมชนและผู้เชี่ยวชาญใช้กันโดยทั่วไป ได้แก่
- ตกลงกันก่อน (Negotiation) พูดคุยว่าทำอะไรได้ อะไรห้าม และขอบเขตทางกายและใจของแต่ละคน
- ยินยอมต่อเนื่อง ความยินยอมถอนได้ทุกเมื่อ แม้จะตกลงกันไว้แล้ว
- สัญญาณหยุด (Safe word / Safe signal) ที่ทุกฝ่ายเข้าใจและเคารพทันที
- สติครบถ้วน ไม่เล่นขณะเมาหรือใช้สาร เพราะทำให้ประเมินความเสี่ยงและความยินยอมผิดพลาด อ่านเพิ่ม Chemsex คืออะไร และลดอันตรายอย่างไร
- ดูแลกันหลังจบ (Aftercare) ทั้งร่างกายและความรู้สึก
- รู้ความเสี่ยง กรอบแนวคิดที่ใช้กันคือ SSC (Safe, Sane, Consensual) และ RACK (Risk-Aware Consensual Kink)
การคุยเรื่องนี้กับคู่อาจไม่ง่าย บทความ จินตนาการทางเพศ ปกติไหม และคุยกับคู่อย่างไร มีแนวทางเริ่มต้นที่ใช้ได้จริง
ตกลงกันก่อน
- ทำอะไรได้ อะไรห้าม
- ขอบเขตกายและใจ
ยินยอมต่อเนื่อง
- ถอนได้ทุกเมื่อ
สัญญาณหยุด
- ทุกฝ่ายเข้าใจ
- เคารพทันที
สติครบถ้วน
- ไม่เล่นขณะเมาหรือใช้สาร
ดูแลกันหลังจบ
- Aftercare ทั้งกายและใจ
รู้ความเสี่ยง
- SSC / RACK
- การจำกัดการหายใจไม่มีวิธีที่ปลอดภัย
Asphyxiophilia: ความเสี่ยงที่ไม่มีวิธีทำให้ปลอดภัย
หมอขอพูดตรง ๆ ในหัวข้อนี้ การจำกัดการหายใจหรือการไหลเวียนเลือดไปสมองเพื่อความตื่นตัวทางเพศ ไม่มีเทคนิคใดที่ปลอดภัย สมองขาดออกซิเจนจนหมดสติได้ในเวลาสั้นมาก และเมื่อหมดสติแล้วจะช่วยตัวเองไม่ได้ ความเสี่ยงสูงที่สุดเมื่อทำคนเดียว งานทบทวนรายงานทางนิติเวช (Sauvageau & Racette, 2006) รวบรวมผู้เสียชีวิตจากกิจกรรมทางเพศคนเดียวได้ 408 ราย ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการขาดอากาศโดยอุบัติเหตุ แม้ทำกับคู่ก็อาจเกิดความเสียหายต่อสมอง หลอดเลือด หรือหัวใจได้
หากคุณมีความต้องการนี้ หรือเคยหมดสติระหว่างกิจกรรมทางเพศ ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ใช่เพื่อถูกตัดสิน แต่เพื่อหาทางที่ปลอดภัยกว่าและป้องกันการสูญเสีย
การประเมินและการดูแล
สำหรับคนที่ทุกข์ใจหรือเสี่ยง การดูแลเริ่มจาก การพูดคุยแบบไม่ตัดสิน เพื่อเข้าใจว่าความทุกข์มาจากไหน เช่น ความรู้สึกผิดจากค่านิยมที่เติบโตมา ความสัมพันธ์ที่ไม่เท่าเทียม หรือพฤติกรรมที่เสี่ยงขึ้นเรื่อย ๆ
- จิตบำบัดและเพศบำบัด ช่วยให้ยอมรับตัวเอง สื่อสารกับคู่ และวางขอบเขตที่ปลอดภัย
- CBT เมื่อมีพฤติกรรมเสี่ยงที่หยุดไม่ได้ หรือพบร่วมกับภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล หรือการใช้สาร
- คัดกรองความรุนแรงในความสัมพันธ์ เพราะการถูกบังคับไม่ใช่ BDSM แต่เป็นการทำร้าย
- ยา แทบไม่จำเป็นในภาวะนี้ หากต้องใช้ จะอยู่ภายใต้การดูแลของจิตแพทย์
ฝั่งตรงข้ามของภาวะนี้คือ ภาวะชอบกระทำ (Sexual Sadism Disorder) ซึ่งมีประเด็นเรื่องความยินยอมที่สำคัญยิ่งกว่า ส่วนความชอบที่ผูกกับวัสดุหรือวัตถุบางแบบ อ่านได้ใน Fetish และภาวะหลงใหลวัตถุหรืออวัยวะ
ขอความช่วยเหลือได้ที่ไหน
- ปรึกษานักเพศวิทยาคลินิกแบบเป็นความลับ ดู เมื่อไหร่ควรปรึกษานักเพศวิทยาคลินิก
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 หากทุกข์ใจหรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง
- 1669 สำหรับเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ และ 191 หากถูกบังคับหรือทำร้าย
Dr. Kris Clinic ให้คำปรึกษาด้านเพศวิทยาคลินิกแบบ sex-positive และไม่ตัดสิน ทั้งที่คลินิกและออนไลน์ และส่งต่อจิตแพทย์เมื่อจำเป็น
1
2
3
