ซิงก์ (Zinc) หรือสังกะสี เป็นอาหารเสริมที่ผู้ชายถามถึงบ่อยมาก เพราะโฆษณามักบอกว่า “เพิ่มเทส เพิ่มอสุจิ แก้หลั่งเร็ว” ผมเองก็เคยเขียนถึงซิงก์ในแง่ดีมาก่อน แต่พอทบทวนงานวิจัยใหม่ ๆ แล้ว ขอเล่าอย่างตรงไปตรงมาว่า ซิงก์สำคัญจริง แต่ไม่ได้ทำได้ทุกอย่างที่โฆษณา
ซิงก์ทำหน้าที่อะไรในร่างกายผู้ชาย
ซิงก์เป็นแร่ธาตุที่ร่างกายใช้ในเอนไซม์หลายร้อยชนิด บทบาทที่เกี่ยวกับสุขภาพเพศชาย ได้แก่
- เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone) ในอัณฑะ
- มีความเข้มข้นสูงในต่อมลูกหมากและน้ำอสุจิ ใช้ในการสร้างและการเคลื่อนไหวของอสุจิ
- ช่วยระบบภูมิคุ้มกัน การหายของแผล และการรับรสกลิ่น
หลักฐานจริง: ช่วยอะไรได้ ช่วยอะไรไม่ได้
| ความเชื่อ | สิ่งที่หลักฐานบอก |
|---|---|
| เพิ่มเทสโทสเตอโรน | ในคนที่ขาดซิงก์จริง การเสริมทำให้ฮอร์โมนกลับมาปกติได้ แต่ในคนที่ระดับปกติ การเสริมไม่ได้เพิ่มฮอร์โมนอย่างมีความหมาย |
| เพิ่มคุณภาพอสุจิ มีลูกง่ายขึ้น | การศึกษา FAZST (JAMA 2020) ในผู้ชายราว 2,400 คนที่คู่กำลังรักษาภาวะมีบุตรยาก พบว่าซิงก์ร่วมกับโฟลิกไม่ได้เพิ่มคุณภาพอสุจิหรืออัตราการเกิดมีชีพ และมีผลข้างเคียงทางเดินอาหารมากกว่า |
| แก้หลั่งเร็ว อวัยวะเพศแข็งขึ้น | ไม่มีหลักฐานที่ดีพอ หลั่งเร็วและ ED มีสาเหตุและการรักษาที่ชัดกว่า |
| ลดสิว | มีหลักฐานบ้างว่าซิงก์ชนิดกินช่วยสิวอักเสบเล็กน้อย แต่ด้อยกว่ายารักษาสิวมาตรฐาน |
| ป้องกันต่อมลูกหมากโตหรือมะเร็งต่อมลูกหมาก | ไม่มีหลักฐานสนับสนุน และบางการศึกษาเชิงสังเกตพบว่าการกินขนาดสูงมากระยะยาวอาจสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่มากขึ้น |
| ลดผมร่วงจาก DHT | หลักฐานอ่อนมาก |
สรุปคือ ถ้าคุณมีปัญหาอวัยวะเพศไม่แข็งตัว หลั่งเร็ว หรืออยากมีลูก ซิงก์ไม่ใช่คำตอบหลัก ลองอ่าน ED อวัยวะเพศไม่แข็งตัว หลั่งเร็ว (PE) และ ตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อ จะตรงจุดกว่า
ช่วยได้จริง
- คนที่ขาดซิงก์ เสริมแล้วฮอร์โมนกลับมาปกติได้
- สิวอักเสบ ช่วยได้เล็กน้อย
- ภูมิคุ้มกัน การหายของแผล
ไม่มีหลักฐานพอ
- เพิ่มเทสในคนที่ระดับปกติ
- เพิ่มคุณภาพอสุจิ (FAZST, JAMA 2020)
- แก้หลั่งเร็ว หรือ ED
- กันต่อมลูกหมากโต ลดผมร่วงจาก DHT
ใครเสี่ยงขาดซิงก์
- กินมังสวิรัติหรือวีแกนเคร่งครัด (ไฟเตตในธัญพืชและถั่วลดการดูดซึม)
- ดื่มแอลกอฮอล์หนัก
- มีโรคลำไส้เรื้อรัง ท้องเสียเรื้อรัง หรือเคยผ่าตัดกระเพาะลดน้ำหนัก
- เบาหวานควบคุมไม่ดี โรคไตเรื้อรัง โรคตับ
- ผู้สูงอายุที่กินได้น้อย
อาการที่อาจพบเมื่อขาด เช่น เบื่ออาหาร รับรสเปลี่ยน แผลหายช้า ผมร่วง ผื่นผิวหนัง ติดเชื้อบ่อย ซึ่งไม่จำเพาะ การวัดระดับซิงก์ในเลือดก็แปลผลยาก เพราะเปลี่ยนตามการอักเสบและเวลาที่เจาะ หมอจึงดูประวัติและภาพรวมประกอบเสมอ
ปริมาณที่ร่างกายต้องการ และขีดจำกัดที่ปลอดภัย
- ผู้ชายผู้ใหญ่ต้องการประมาณ 11 มก. ต่อวัน
- ขีดจำกัดบนที่ไม่ควรเกินระยะยาวคือ 40 มก. ต่อวัน (รวมจากอาหารและอาหารเสริม)
- หอยนางรม 6 ตัวมีซิงก์มากกว่าความต้องการทั้งวัน เนื้อวัว 90 กรัมมีราว 4–7 มก. เมล็ดฟักทอง 30 กรัมมีราว 2 มก.
ผลของการกินมากเกินไป ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และถ้ากินขนาดสูงนานหลายเดือน จะไปแย่งการดูดซึมทองแดง ทำให้ซีด เม็ดเลือดขาวต่ำ และอาจมีปัญหาเส้นประสาท ซิงก์ยังลดการดูดซึมยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม ควรกินห่างกันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง
ถ้าอยากดูแลฮอร์โมนเพศชาย เริ่มจากตรงไหนดีกว่า
ปัจจัยที่มีผลต่อฮอร์โมนมากกว่าอาหารเสริม คือ น้ำหนักตัว รอบเอว การนอน การออกกำลังกาย ความเครียด และโรคประจำตัว ดูวิธีที่มีหลักฐานได้ใน ดูแลฮอร์โมนเพศชายด้วยการนอน อาหาร และการออกกำลังกาย และถ้าสงสัยว่าฮอร์โมนต่ำ ควรตรวจเลือดตอนเช้าอย่างถูกวิธี ดูได้ที่ ฮอร์โมนเพศชาย พื้นฐานที่ผู้ชายทุกคนควรรู้
สำหรับสมุนไพรและอาหารเสริมอื่น ๆ ที่โฆษณาเรื่องเพศ อ่านต่อได้ที่ สมุนไพรช่วยเรื่องเพศได้จริงไหม
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรปรึกษาแพทย์ถ้ามีอาการของฮอร์โมนต่ำ เช่น ความต้องการทางเพศลดลงชัดเจน อ่อนเพลีย อารมณ์ซึม กล้ามเนื้อลด หรือมีปัญหาการแข็งตัวนานกว่า 3 เดือน หรือพยายามมีบุตรเกิน 1 ปีแล้วยังไม่สำเร็จ
ที่ Dr. Kris Clinic หมอจะประเมินทั้งอาการ โรคประจำตัว ยา และอาหารเสริมที่ใช้อยู่ ตรวจฮอร์โมนหรือน้ำเชื้อเมื่อมีข้อบ่งชี้ และแนะนำว่าอะไรควรกินต่อ อะไรควรหยุด โดยไม่ต้องจ่ายไปกับอาหารเสริมที่ไม่จำเป็น
1
2
3
