PRP รักษา ED ได้จริงไหม หลักฐานล่าสุดว่าอย่างไร

ช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผมถูกถามเรื่อง PRP สำหรับน้องชายบ่อยมาก บางคนเห็นโฆษณาว่า “ฟื้นฟูแบบธรรมชาติ ไม่ต้องพึ่งยาตลอดชีวิต” ผมเข้าใจความหวังนี้ดี แต่ในฐานะหมอ ผมอยากเล่าหลักฐานให้ตรงไปตรงมา เพื่อให้คุณตัดสินใจได้เองอย่างมีข้อมูล

PRP คืออะไร

PRP (Platelet-Rich Plasma) คือพลาสมาที่มีเกล็ดเลือดเข้มข้นกว่าเลือดปกติ ได้จากการเจาะเลือดของตัวเองแล้วนำไปปั่นแยก เกล็ดเลือดมีโปรตีนที่เรียกว่าปัจจัยการเจริญเติบโต (Growth factors) ซึ่งในห้องทดลองช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อและการสร้างหลอดเลือดใหม่

สำหรับ ED แนวคิดคือฉีด PRP เข้าเนื้อเยื่ออวัยวะเพศ เพื่อหวังให้หลอดเลือดและเส้นประสาทฟื้นตัว PRP ใช้กันมานานในงานกระดูกและข้อ งานผิวหนัง และผมร่วง แต่การใช้กับอวัยวะเพศยังค่อนข้างใหม่

หลักฐานล่าสุดว่าอย่างไร

งานวิจัยแบบมีกลุ่มควบคุมด้วยยาหลอก

• Poulios และคณะ (J Sex Med, 2021) ศึกษาผู้ชาย 60 คนที่มี ED เล็กน้อยถึงปานกลาง พบว่ากลุ่ม PRP มีสัดส่วนคนที่ดีขึ้นอย่างมีความหมายทางคลินิกมากกว่ากลุ่มยาหลอกที่ 6 เดือน
• Masterson และคณะ (J Urol, 2023) ศึกษาผู้ชาย 61 คน ฉีด PRP 2 ครั้งห่างกัน 1 เดือน เทียบกับยาหลอก พบว่า ไม่ต่างจากยาหลอก ทั้งคะแนนการแข็งตัวและการไหลเวียนเลือดที่ตรวจด้วยอัลตราซาวด์
• งานวิจัยเพิ่มเติมในปี 2024 ที่เทียบ PRP กับน้ำเกลือก็ไม่พบความต่างของคะแนน IIEF-5 อย่างชัดเจน

การวิเคราะห์รวมงานวิจัย (Meta-analysis) ในช่วงปี 2024–2025 บางชิ้นพบว่าอาจมีประโยชน์เล็กน้อย โดยเฉพาะใน ED ระดับเล็กน้อยจากหลอดเลือด แต่ผู้วิจัยเองระบุว่างานวิจัยมีขนาดเล็ก วิธีเตรียม PRP ต่างกันมาก และติดตามผลไม่นาน

องค์กรวิชาชีพว่าอย่างไร

• ISSM มองว่า PRP ดูปลอดภัยเมื่อทำโดยผู้มีคุณวุฒิ แต่หลักฐานด้านประสิทธิภาพยังขัดแย้งกัน และต้องการงานวิจัยเพิ่ม
• SMSNA มีจุดยืนว่าการรักษาแนวฟื้นฟู (PRP เซลล์ต้นกำเนิด และคลื่นกระแทก) ควรใช้ในบริบทงานวิจัยเป็นหลัก
• AUA และ EAU ยังไม่แนะนำ PRP เป็นการรักษา ED มาตรฐาน

สรุปง่าย ๆ คือ PRP ยังไม่ใช่การรักษาที่พิสูจน์แล้ว อาจช่วยบางคน แต่ยังบอกไม่ได้ว่าใครจะได้ผล และผลอยู่นานแค่ไหน

ข้อความโฆษณาที่ควรระวัง

คำโฆษณา

• ฟื้นฟูหลอดเลือดถาวร
• ไม่ต้องใช้ยาอีกต่อไป
• ใช้เลือดตัวเอง ไม่มีความเสี่ยงเลย
• เพิ่มขนาดอวัยวะเพศ

ข้อเท็จจริง

• ยังไม่มีหลักฐานระยะยาวยืนยัน
• งานวิจัยไม่ได้แสดงผลนี้อย่างสม่ำเสมอ
• ความเสี่ยงต่ำ แต่ไม่ใช่ศูนย์
• ไม่มีหลักฐานรองรับ

vs

AUA และ EAU ยังไม่แนะนำ PRP เป็นการรักษา ED มาตรฐาน

ความเสี่ยงและผลข้างเคียง

• เจ็บ ช้ำ บวมบริเวณที่ฉีด
• ติดเชื้อ หากเทคนิคปลอดเชื้อไม่ดี
• เลือดออกหรือก้อนเลือด
• ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยระยะยาวมากพอ

ข้อมูลจากงานวิจัยที่มีกลุ่มควบคุมพบผลข้างเคียงรุนแรงน้อยมาก แต่ทุกการฉีดเข้าอวัยวะเพศควรทำโดยแพทย์ในสถานที่ที่ได้มาตรฐาน

ใครอาจพิจารณา และควรเริ่มจากอะไร

ก่อนคิดถึง PRP ควรผ่านขั้นตอนเหล่านี้ก่อน

1. หาสาเหตุ ED ให้ชัด ทั้งหลอดเลือด ฮอร์โมน ยา และจิตใจ ดู สาเหตุที่น้องชายไม่แข็งตัว
2. คุมโรคร่วมและปรับวิถีชีวิต ซึ่งมีหลักฐานชัดเจนกว่า
3. ลองการรักษาหลักที่มีหลักฐานดี เช่น ยากลุ่ม PDE5 inhibitors ดู Tadalafil กับ Sildenafil
4. ดูแลเรื่องความกังวลและความสัมพันธ์ เช่น Sensate Focus

หลังจากนั้น หากยังสนใจ PRP คนที่อาจเข้าข่ายในงานวิจัยคือผู้ที่มี ED เล็กน้อยถึงปานกลางจากหลอดเลือด ที่เข้าใจว่าผลยังไม่แน่นอน และยอมรับค่าใช้จ่ายได้ ส่วนคนที่มี ED รุนแรงหรือจากเส้นประสาท โอกาสได้ประโยชน์ยิ่งน้อย

1. 1หาสาเหตุให้ชัดหลอดเลือด ฮอร์โมน ยา และจิตใจ
2. 2คุมโรคร่วมปรับวิถีชีวิต ซึ่งมีหลักฐานชัดเจนกว่า
3. 3การรักษาหลักเช่น ยากลุ่ม PDE5 inhibitors ตามที่แพทย์ประเมิน
4. 4ดูแลใจและคู่ความกังวลและความสัมพันธ์ เช่น Sensate Focus
5. 5ค่อยพิจารณา PRPเข้าใจว่าผลยังไม่แน่นอน วัดผลก่อน-หลังให้ชัด

คำถามที่ควรถามก่อนตัดสินใจ

• เตรียม PRP ด้วยวิธีไหน ฉีดกี่ครั้ง ห่างกันเท่าไร
• จะวัดผลอย่างไร เช่น ใช้ แบบประเมิน IIEF-5 ก่อนและหลัง
• ถ้าไม่ดีขึ้น แผนต่อไปคืออะไร
• มีความเสี่ยงอะไรบ้าง และติดต่อใครได้ถ้ามีปัญหา

ปรึกษาที่ Dr. Kris Clinic

เราให้คำปรึกษาเรื่อง PRP อย่างตรงไปตรงมา โดยเริ่มจากการหาสาเหตุ ED และดูแลด้วยวิธีที่มีหลักฐานชัดก่อน หากคุณและแพทย์ตัดสินใจร่วมกันว่าจะลอง PRP เราจะอธิบายข้อจำกัดของหลักฐาน ความเสี่ยง และวิธีวัดผลให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น อ่านภาพรวมการรักษาได้ที่ ED อวัยวะเพศไม่แข็งตัว