PrEP แบบฉีด: Cabotegravir และ Lenacapavir คืออะไร เหมาะกับใคร

PrEP แบบฉีดคืออะไร

PrEP แบบฉีดเป็นยาต้านไวรัสออกฤทธิ์ยาวที่ฉีดเป็นรอบ แทนการกินยาทุกวัน ช่วยลดภาระสำหรับผู้ที่กินยาทุกวันได้ยาก แต่ยังต้องตรวจ HIV นัดฉีดตามกำหนด และมีแผนรองรับหากพลาดนัด^[1]

ปัจจุบันมียาที่แนวทางของ CDC รองรับสองชนิด คือ cabotegravir และ lenacapavir ซึ่งมีรอบการฉีดและข้อกำหนดแตกต่างกัน^[1],[2]

ทางเลือกใหม่สำหรับบางคน

การป้องกันแบบออกฤทธิ์ยาวช่วยลดปัญหาการลืมกินยา ความกังวลเรื่องคนรอบข้างเห็นยา และความไม่สะดวกในชีวิตประจำวัน^[1] สำหรับหลายคน นี่คือความต่างระหว่างการป้องกันที่ทำได้จริงกับการป้องกันที่หลุดบ่อย

อย่างไรก็ตาม การฉีดต้องอาศัยการมาตามนัดอย่างสม่ำเสมอ ผู้ที่เดินทางบ่อยหรือมาคลินิกไม่ได้ตามนัด อาจไม่เหมาะกับยาฉีด

ความเสี่ยงขึ้นกับรูปแบบการสัมผัส

ความเสี่ยงในการติดเชื้อขึ้นกับรูปแบบการสัมผัส การใช้วิธีป้องกันอื่น และปริมาณไวรัสของคู่^[4] PrEP ทุกรูปแบบมีเป้าหมายเดียวกัน คือป้องกัน HIV ในช่วงที่มีความเสี่ยงต่อเนื่อง

ยาสองชนิดทำงานต่างกัน

Cabotegravir ยับยั้งเอนไซม์อินทิเกรส (integrase) ซึ่งไวรัสใช้แทรกสารพันธุกรรมเข้าเซลล์^[1]

Lenacapavir ยับยั้งโปรตีนเปลือกหุ้มของไวรัส (capsid) ซึ่งเป็นกลไกใหม่ที่ทำให้ฉีดห่างได้มาก^[2]

ยาทั้งสองค่อย ๆ ลดระดับลงในร่างกายเป็นเวลานานหลังหยุดฉีด ช่วงนี้เรียกว่า “ช่วงหาง” (tail) ซึ่งถ้าไม่มีการป้องกันอื่น อาจมีระดับยาต่ำเกินกว่าจะป้องกันได้ แต่ยังสูงพอที่จะทำให้ไวรัสดื้อยาหากติดเชื้อ^[1],[2]

ประเมินอะไรก่อนเริ่ม

ก่อนเริ่มยาฉีด ต้องตรวจให้แน่ใจว่าไม่ได้ติดเชื้อ HIV รวมถึงพิจารณาโอกาสการติดเชื้อระยะแรกที่การตรวจบางแบบอาจยังไม่พบ แพทย์จะทบทวนยาที่ใช้อยู่เพื่อดูปฏิกิริยาระหว่างยา และประเมินว่าคุณมาตามนัดได้สม่ำเสมอหรือไม่^[1],[2]

รอบการฉีดและการติดตาม

Cabotegravir เริ่มด้วยการฉีดสองครั้งห่างกันหนึ่งเดือน จากนั้นฉีดทุกสองเดือน^[1]

Lenacapavir หลังช่วงเริ่มต้นตามสูตร ฉีดทุกหกเดือน^[2]

ยาทั้งสองต้องตรวจ HIV เป็นระยะตามแนวทาง และต้องมีแผนจัดการเมื่อพลาดนัดฉีดหรือเมื่อต้องการหยุดยา เพื่อครอบคลุมช่วงหางของยา^[1],[2]

การเข้าถึงในประเทศไทย ความพร้อมของยาฉีดแตกต่างกันในแต่ละประเทศ ในประเทศไทย กรมควบคุมโรคได้ประกาศเตรียมบริการนำร่อง PrEP แบบฉีด lenacapavir ในปี 2569^[3] ก่อนวางแผนใช้ ควรสอบถามสถานบริการถึงความพร้อมจริงในพื้นที่ ระหว่างนี้ PrEP แบบกินยังเป็นทางเลือกที่ได้ผลดีมาก

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

เราให้ข้อมูลเรื่อง PrEP ทุกรูปแบบอย่างตรงไปตรงมา ช่วยประเมินว่ารูปแบบใดเหมาะกับชีวิตของคุณ และให้บริการ PrEP แบบกินพร้อมการตรวจติดตาม หากคุณสนใจยาฉีด เราช่วยตรวจสอบช่องทางการเข้าถึงที่มีอยู่จริง และวางแผนการเปลี่ยนจากยากินโดยไม่ให้มีช่วงที่ไม่ได้รับการป้องกัน

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. CDC HIV Nexus: Clinical Guidance for PrEP (current page)
2. CDC: Injectable Lenacapavir PrEP Recommendations (2025)
3. กรมควบคุมโรค: เตรียมบริการนำร่อง Lenacapavir PrEP (1 ก.ย. 2569)
4. CDC nPEP Recommendations 2025. MMWR 74(RR-1)

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: HIV & STI Prevention

PrEP กับ PEP ต่างกันอย่างไร: ยาป้องกัน HIV ก่อนและหลังเสี่ยงหลังมีความเสี่ยง HIV ควรทำอะไร: คู่มือ 72 ชั่วโมงแรกเริ่ม PEP แล้วต้องทำอะไรต่อ: การกินยา 28 วันและการตรวจติดตาม

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต