ควรตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) อะไรบ้าง และตรวจเมื่อไร

ตรวจให้ตรง ดีกว่าตรวจให้มาก

หลายคนคิดว่าการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ดีที่สุดคือแพ็กเกจที่มีรายการมากที่สุด แต่แนวทางของ CDC แนะนำว่าการตรวจควรเลือกให้ตรงกับอาการ ตำแหน่งที่สัมผัส อายุ และความเสี่ยงของแต่ละคน^[1] แพ็กเกจที่ใหญ่ที่สุดจึงไม่ใช่ตัวเลือกที่เหมาะสมที่สุดเสมอไป

การตรวจที่ตรงจุดช่วยให้พบการติดเชื้อที่มีอยู่จริง ลดค่าใช้จ่าย และไม่ทำให้กังวลกับผลตรวจที่ไม่มีความหมายทางการรักษา

ทำไมการตรวจคัดกรองจึงสำคัญ

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จำนวนมากไม่มีอาการ โดยเฉพาะหนองในเทียม หนองในที่คอหรือทวารหนัก และซิฟิลิสระยะแฝง ผู้ที่ติดเชื้อจึงอาจไม่รู้ตัวและส่งต่อเชื้อโดยไม่ตั้งใจ หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนภายหลัง เช่น ภาวะมีบุตรยาก^[1]

การตรวจตำแหน่งที่ถูกต้องในเวลาที่เหมาะสม มีประโยชน์กว่าการตรวจแบบหว่านแหโดยไม่มีแผน

พบบ่อยแค่ไหน

องค์การอนามัยโลกประมาณว่าในปี 2020 มีการติดเชื้อใหม่ของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่รักษาหายได้สี่โรค ได้แก่ หนองในเทียม หนองใน ซิฟิลิส และพยาธิในช่องคลอด รวมประมาณ 374 ล้านรายทั่วโลก ในประชากรอายุ 15–49 ปี^[5] ตัวเลขนี้เป็นจำนวนการติดเชื้อใหม่ ไม่ใช่จำนวนผู้ที่มีเชื้ออยู่ แต่สะท้อนว่าโรคเหล่านี้พบบ่อยมาก

ทำไมต้องตรวจหลายตำแหน่ง

เชื้ออย่างหนองในและหนองในเทียมติดเฉพาะตำแหน่งที่สัมผัส เช่น อวัยวะเพศ คอ หรือทวารหนัก และมักไม่มีอาการ การตรวจปัสสาวะจะตรวจพบเฉพาะการติดเชื้อที่ท่อปัสสาวะหรืออวัยวะเพศเท่านั้น ไม่ได้แทนการตรวจที่คอหรือทวารหนัก^[1],[2]

ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์ทางปากหรือทางทวารหนัก จึงควรเก็บตัวอย่างจากคอหรือทวารหนักด้วย ซึ่งผู้รับบริการมักเก็บตัวอย่างด้วยตัวเองได้

ชุดตรวจพื้นฐานที่แนะนำ

การเลือกตรวจเริ่มจากประวัติความเสี่ยง โดยทั่วไปประกอบด้วย^[1],[2]

• ตรวจเลือด หา HIV และซิฟิลิส และพิจารณาไวรัสตับอักเสบบีและซีตามความเสี่ยง
• ตรวจหนองในและหนองในเทียม ด้วยวิธี NAAT ตามตำแหน่งที่สัมผัส ได้แก่ ปัสสาวะหรือช่องคลอด คอ และทวารหนัก
• คำนึงถึง window period การตรวจเร็วเกินไปหลังมีความเสี่ยงอาจยังไม่พบเชื้อ อาจต้องตรวจซ้ำ

ผู้ที่มีอาการ เช่น ปัสสาวะแสบ มีหนอง หรือตกขาวผิดปกติ ต้องได้รับการตรวจรักษาตามอาการโดยเฉพาะ^[4]

ตรวจบ่อยแค่ไหน และอะไรไม่ต้องตรวจ

ความถี่ในการตรวจ กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น เช่น ผู้ที่ใช้ PrEP หรือมีคู่หลายคน อาจได้ประโยชน์จากการตรวจทุก 3–6 เดือน ส่วนคนอื่นอาจตรวจปีละครั้งหรือเมื่อมีความเสี่ยงใหม่ ความถี่จึงต้องกำหนดเป็นรายบุคคล^[1],[3]

การตรวจที่ไม่แนะนำให้ทำทั่วไป การตรวจหาเชื้ออย่าง Ureaplasma หรือ Mycoplasma hominis ในผู้ที่ไม่มีอาการ และการตรวจเลือดหาเชื้อเริม (HSV) แบบเหมารวมในคนที่ไม่มีอาการ ไม่แนะนำเป็นการตรวจคัดกรองทั่วไป เพราะผลมักไม่เปลี่ยนการรักษาและอาจทำให้กังวลโดยไม่จำเป็น^[1],[2]

คำถามที่ดีก่อนตรวจทุกรายการคือ “ถ้าผลออกมาเป็นบวกหรือลบ จะเปลี่ยนการดูแลอย่างไร”

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

เราเลือกการตรวจจากประวัติความเสี่ยงของคุณจริง ๆ ไม่ใช่แพ็กเกจเดียวสำหรับทุกคน การซักประวัติเป็นความลับและไม่ตัดสิน เพื่อให้เลือกตำแหน่งตรวจได้ถูกต้อง คุณสามารถเก็บตัวอย่างจากคอหรือทวารหนักด้วยตัวเองได้ในห้องส่วนตัว

เมื่อผลออก เราอธิบายความหมายและวางแผนรักษาทันทีถ้าพบเชื้อ รวมถึงช่วยวางแผนการแจ้งคู่และนัดตรวจซ้ำ สำหรับผู้ใช้ PrEP เราตรวจ STI ไปพร้อมกับการนัดติดตามทุกรอบ

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. CDC STI Guidelines: Screening Recommendations
2. CDC STI Treatment Guidelines (2021; current online guidance)
3. CDC HIV Nexus: Clinical Guidance for PrEP (current page)
4. CDC STI Guidelines: Urethritis and Cervicitis
5. WHO: Sexually transmitted infections; estimates for 2020/2022

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: HIV & STI Prevention

ซิฟิลิส: อาการ การตรวจ และการรักษาตามระยะของโรคหนองในและหนองในเทียม: อาการ การตรวจ และการรักษาที่ถูกต้องเริมที่อวัยวะเพศ: อาการ การตรวจ การรักษา และการใช้ชีวิตอย่างมั่นใจ

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต