ตรวจพบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แล้ว จะดูแลคู่อย่างไรโดยไม่ทะเลาะกัน

ทำไมต้องดูแลคู่

เมื่อตรวจพบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) เป้าหมายคือการประเมินและรักษาคู่ และป้องกันการติดเชื้อกลับไปกลับมา ไม่ใช่การหาว่าใครผิด^[1]

ผลตรวจที่เป็นบวกไม่ได้บอกเสมอไปว่าติดเชื้อมาเมื่อไร หรือใครติดก่อน เพราะหลายโรคไม่มีอาการและอยู่ในร่างกายได้นาน^[1]

ประโยชน์ของการดูแลคู่

ถ้ารักษาเฉพาะคนที่ตรวจพบ แต่คู่ยังมีเชื้ออยู่ การมีเพศสัมพันธ์ครั้งต่อไปอาจทำให้ติดเชื้อซ้ำ การดูแลคู่ไปพร้อมกันจึงช่วยลดการติดเชื้อซ้ำ ลดการส่งต่อเชื้อ และป้องกันภาวะแทรกซ้อนในคู่ที่อาจไม่รู้ตัว^[1]

การทำเช่นนี้อย่างไม่ตำหนิกัน ช่วยรักษาความสัมพันธ์และทำให้ทุกคนกล้ามาตรวจ

STI พบบ่อยแค่ไหน

องค์การอนามัยโลกประมาณว่าในปี 2020 มีการติดเชื้อใหม่ของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่รักษาหายได้สี่โรคประมาณ 374 ล้านรายทั่วโลก ในประชากรอายุ 15–49 ปี^[4] ตัวเลขนี้เป็นจำนวนการติดเชื้อใหม่ ไม่ใช่จำนวนผู้ที่มีเชื้อทั้งหมด การตรวจพบ STI จึงเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย ไม่ใช่เรื่องน่าอับอาย

ทำไมผลตรวจไม่บอกว่าใครติดก่อน

คู่อาจติดเชื้อโดยไม่มีอาการ และแต่ละโรคมีระยะฟักตัวและช่วงเวลาที่ตรวจพบได้ (window period) ต่างกัน^[1],[2] ตัวอย่างเช่น

• คนหนึ่งตรวจพบ อีกคนตรวจไม่พบ อาจเป็นเพราะตรวจเร็วเกินไป หรือตรวจไม่ครบตำแหน่ง
• เชื้อบางชนิดอยู่ได้นาน เช่น หนองในเทียม ซิฟิลิสระยะแฝง หรือเริม อาจติดมาก่อนความสัมพันธ์ปัจจุบัน
• อาการเพิ่งปรากฏ ไม่ได้แปลว่าเพิ่งติดเชื้อ

ข้อมูลที่ใช้วางแผนดูแลคู่

แพทย์จะใช้ข้อมูลต่อไปนี้เพื่อวางแผนว่าคู่ควรตรวจหรือรักษาอย่างไร^[1],[2]

• ชนิดของเชื้อ ที่ตรวจพบ
• ช่วงเวลาที่มีเพศสัมพันธ์ กับคู่แต่ละคน ซึ่งแต่ละโรคมีช่วงย้อนหลังที่ควรแจ้งคู่ต่างกัน
• ตำแหน่งที่สัมผัส เพื่อเลือกตำแหน่งตรวจของคู่
• ประวัติการรักษาเดิม ของทั้งสองฝ่าย

ขั้นตอนหลังได้ผลตรวจ

งดมีเพศสัมพันธ์ตามคำแนะนำเฉพาะโรค เช่น หนองในและหนองในเทียม ควรงดประมาณ 7 วันหลังรักษา และจนกว่าคู่จะได้รับการรักษาครบแล้ว^[1],[2]

คู่ควรได้รับการประเมิน การให้ยาแก่คู่ต้องผ่านการประเมินที่เหมาะสมและเป็นไปตามกฎหมายการสั่งยาในแต่ละที่ ไม่ควรแบ่งยาของตัวเองให้คู่ เพราะอาจได้ยาไม่ครบหรือไม่ตรงกับเชื้อ^[1]

ทบทวนการป้องกัน ถุงยางอนามัย วัคซีน เช่น ไวรัสตับอักเสบบีและ HPV การใช้ PrEP หรือ PEP สำหรับ HIV และนัดตรวจซ้ำตามที่แนะนำ^[1]

วิธีพูดกับคู่ เลือกเวลาที่สงบ พูดถึงข้อเท็จจริงและสิ่งที่ต้องทำต่อ เช่น “ผลตรวจของเราพบเชื้อนี้ แพทย์แนะนำให้คุณตรวจด้วย” แทนการตำหนิ หากไม่สะดวกบอกเอง สามารถขอให้แพทย์ช่วยวางแผนได้

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

เมื่อตรวจพบ STI เราอธิบายว่าคู่คนไหนควรได้รับการตรวจ ช่วงเวลาย้อนหลังเท่าไร และตรวจที่ตำแหน่งใด เราช่วยคิดวิธีพูดกับคู่อย่างเหมาะสม และยินดีดูแลคู่ของคุณที่คลินิกอย่างเป็นความลับ

หากความกังวลหรือความขัดแย้งกระทบความสัมพันธ์ บริการปรึกษาคู่ที่ Kris Care Space สามารถช่วยให้พูดคุยกันได้อย่างปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. CDC STI Treatment Guidelines (2021; current online guidance)
2. CDC STI Guidelines: Gonococcal Infections in Adults
3. CDC STI Guidelines: Genital Herpes
4. WHO: Sexually transmitted infections; estimates for 2020/2022

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: HIV & STI Prevention

ควรตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) อะไรบ้าง และตรวจเมื่อไรซิฟิลิส: อาการ การตรวจ และการรักษาตามระยะของโรคหนองในและหนองในเทียม: อาการ การตรวจ และการรักษาที่ถูกต้อง

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต