ฮอร์โมนเพศชายกับโรคหัวใจและโรคเรื้อรัง: งานวิจัยล่าสุดบอกอะไร

ฮอร์โมนเพศชายไม่ใช่ยาป้องกันโรค

ในช่วงหลังมีข้อความโฆษณามากมายว่าฮอร์โมนเพศชายช่วยป้องกันโรคหัวใจ ลดไขมัน หรือรักษาเบาหวาน ความจริงคือ TRT ไม่ใช่การรักษาทั่วไปเพื่อป้องกันโรคหัวใจหรือเบาหวาน แต่เป็นการรักษาภาวะขาดฮอร์โมนที่ต้องมีข้อบ่งชี้ทางคลินิก และต้องติดตามความปลอดภัย^[1]

ในทางกลับกัน ความกังวลเดิมว่าฮอร์โมนเพศชายเพิ่มความเสี่ยงหัวใจวายและหลอดเลือดสมอง ก็ได้รับคำตอบที่ชัดเจนขึ้นจากงานวิจัยขนาดใหญ่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ทำไมต้องแยกให้ชัด

การแยกระหว่าง “การรักษาภาวะขาดฮอร์โมน” กับ “คำกล่าวอ้างว่าป้องกันโรคหัวใจหรือเบาหวาน” สำคัญมาก^[1] ถ้าเข้าใจผิดว่าฮอร์โมนป้องกันโรค อาจทำให้ละเลยการรักษาที่มีหลักฐานจริง เช่น ยาลดความดัน ยาลดไขมัน การควบคุมน้ำตาล และการเลิกบุหรี่

ผู้ชายที่มีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานหรือโรคอ้วน มักมีฮอร์โมนต่ำร่วมด้วย การดูแลที่ดีจึงต้องมองทั้งสองเรื่องไปพร้อมกัน โดยไม่ให้เรื่องหนึ่งมาแทนอีกเรื่อง

ผลเลือดต่ำไม่ได้แปลว่าต้องรักษา

ตัวเลขความชุกของภาวะฮอร์โมนต่ำแตกต่างกันตามอายุ โรคร่วม และเกณฑ์ที่ใช้^[1] ในผู้ชายที่มีโรคอ้วนหรือเบาหวาน ผลเลือดต่ำพบได้บ่อยกว่า แต่ส่วนหนึ่งดีขึ้นได้เมื่อน้ำหนักลดลงและควบคุมโรคได้ดีขึ้น

งานวิจัย TRAVERSE บอกอะไร

งานวิจัย TRAVERSE ตีพิมพ์ในวารสาร New England Journal of Medicine ปี 2023 ศึกษาชาย 5,246 คน อายุ 45–80 ปี ที่มีฮอร์โมนต่ำร่วมกับโรคหัวใจและหลอดเลือดหรือมีความเสี่ยงสูง สุ่มให้ใช้เจลฮอร์โมนหรือเจลหลอก ติดตามเฉลี่ยประมาณ 33 เดือน^[3]

• เหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดรุนแรง (เสียชีวิตจากโรคหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจตาย หลอดเลือดสมอง) ไม่ต่างจากยาหลอก คือ 7.0% เทียบกับ 7.3%^[3]
• แต่พบบางเหตุการณ์มากขึ้นเล็กน้อยในกลุ่มที่ได้ฮอร์โมน ได้แก่ หัวใจห้องบนเต้นผิดจังหวะ (AF) ไตบาดเจ็บเฉียบพลัน และลิ่มเลือดอุดตันในปอด^[3]

ฮอร์โมนยังเปลี่ยนองค์ประกอบร่างกายและค่าเลือดบางอย่าง เช่น เพิ่มเม็ดเลือดแดง แต่การเปลี่ยนแปลงของค่าเลือดไม่ได้พิสูจน์ว่าป้องกันโรคได้^[1],[2]

ก่อนใช้ในผู้มีโรคเรื้อรัง ต้องประเมินอะไร

แพทย์จะยืนยันว่าขาดฮอร์โมนจริงก่อน แล้วประเมินโรคหัวใจและหลอดเลือด ความดันโลหิต ประวัติลิ่มเลือด ความเข้มข้นของเลือด และโรคร่วมอื่น ๆ^[1],[2] ผู้ที่เพิ่งมีกล้ามเนื้อหัวใจตายหรือหลอดเลือดสมอง ผู้ที่มีหัวใจล้มเหลวที่ยังควบคุมไม่ได้ หรือผู้ที่เคยมีลิ่มเลือด ต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบเป็นพิเศษ

ข้อมูลความปลอดภัยล่าสุดและการดูแลที่ถูกต้อง

องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ได้ปรับข้อมูลความปลอดภัยและฉลากยาเทสโทสเตอโรนในปี 2025 โดยถอดคำเตือนกรอบดำเรื่องความเสี่ยงโรคหัวใจออก แต่เพิ่มคำเตือนเรื่องความดันโลหิตที่สูงขึ้น และในปี 2026 มีการขอให้ปรับฉลากเพิ่มเติม^[2] ข้อมูลเหล่านี้ทำให้การวัดความดันและติดตามความเข้มข้นของเลือดยังคงสำคัญเสมอ

สิ่งที่ยังเป็นหัวใจของการดูแลโรคเรื้อรังคือ การรักษาไขมัน น้ำตาล และความดันตามมาตรฐาน การออกกำลังกาย และการเลิกบุหรี่ TRT ไม่ได้มาแทนการดูแลโรคเรื้อรังเหล่านี้^[1],[2]

ข้อสำคัญคือ TRAVERSE ศึกษาเฉพาะผู้ที่ขาดฮอร์โมนจริงและใช้ขนาดปกติ ผลนี้จึงไม่ได้ยืนยันว่าฮอร์โมนป้องกันโรคหัวใจ และไม่ได้ยืนยันความปลอดภัยของการใช้ขนาดสูงเกินระดับธรรมชาติ เช่น การใช้เพื่อเพิ่มกล้ามเนื้อ^[1],[3]

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

ในฐานะแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว เราดูแลทั้งภาวะฮอร์โมนและโรคเรื้อรังไปพร้อมกัน ผู้ที่สนใจ TRT จะได้รับการประเมินความเสี่ยงหัวใจ ความดัน น้ำตาล และไขมัน และหากมีโรคเรื้อรังอยู่ เราจะช่วยวางแผนการดูแลโรคนั้นให้ดีขึ้นด้วย ไม่ใช่ให้ฮอร์โมนแทน

ถ้าตัดสินใจรักษาด้วยฮอร์โมน เราจะติดตามความดันและความเข้มข้นของเลือดอย่างสม่ำเสมอ และอธิบายข้อมูลวิจัยล่าสุดให้เข้าใจอย่างตรงไปตรงมา

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. EAU Guidelines 2026: Male Hypogonadism
2. FDA: Testosterone Information; June 2026 labelling update
3. Lincoff et al. TRAVERSE. N Engl J Med. 2023. doi:10.1056/NEJMoa2215025

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: สุขภาพเพศชาย

ฮอร์โมนเพศชายต่ำ: อาการและเกณฑ์วินิจฉัยที่ถูกต้องต้องตรวจอะไรบ้างก่อนเริ่มฮอร์โมนเพศชาย (TRT)ฮอร์โมนเพศชายแบบฉีดกับแบบทา: ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหน

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต