ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในผู้หญิง: ข้อบ่งใช้ที่มีหลักฐาน และข้อจำกัด

เทสโทสเตอโรนไม่ใช่ฮอร์โมนของผู้ชายเท่านั้น

ร่างกายผู้หญิงสร้างเทสโทสเตอโรนในปริมาณน้อยจากรังไข่และต่อมหมวกไต ฮอร์โมนนี้มีบทบาทหลายอย่าง รวมถึงความต้องการทางเพศ

อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่ชัดเจนที่สุดของการใช้เทสโทสเตอโรนเป็นยา คือในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่มีภาวะความต้องการทางเพศต่ำที่ก่อความทุกข์ (HSDD) หลังจากได้รับการประเมินแบบองค์รวมแล้ว ไม่ใช่สำหรับผลเลือดต่ำหรืออาการอ่อนเพลียทุกกรณี^[1]

แยกข้อบ่งใช้ที่มีหลักฐาน ออกจากคำโฆษณา

ปัจจุบันมีการโฆษณาเทสโทสเตอโรนในผู้หญิงเพื่อเพิ่มพลัง ลดน้ำหนัก ต้านความแก่ หรือเพิ่มกล้ามเนื้อ ซึ่งยังไม่มีหลักฐานเพียงพอ^[1],[2]

การใช้ฮอร์โมนนอกข้อบ่งใช้ หรือในขนาดที่สูงเกินระดับธรรมชาติของผู้หญิง อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น สิว ขนดก เสียงแหบ หรือผมบาง ซึ่งบางอย่างอาจไม่หายแม้หยุดยา^[2]

HSDD พบบ่อยแค่ไหน

สมาคม ISSWSH รายงานว่า HSDD พบในผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ประมาณ 10% ขึ้นกับนิยามและกลุ่มประชากร^[4] ความต้องการต่ำเพียงอย่างเดียวโดยไม่มีความทุกข์ใจ ไม่ถือว่าเป็น HSDD และไม่ใช่ข้อบ่งชี้ของการใช้ฮอร์โมน

ทำไมผลเลือดจึงไม่ใช่ตัววินิจฉัย

เทสโทสเตอโรนอาจช่วยเพิ่มความต้องการทางเพศในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนบางรายที่มี HSDD^[1],[2] แต่ระดับเทสโทสเตอโรนในเลือดของผู้หญิงไม่สัมพันธ์กับความต้องการทางเพศโดยตรง ผลเลือดจึงไม่ได้ใช้วินิจฉัย HSDD^[1],[2]

นอกจากนี้ เกณฑ์ภาวะพร่องฮอร์โมนในผู้ชาย ไม่สามารถนำมาใช้กับผู้หญิงได้

ก่อนพิจารณาใช้ฮอร์โมน

ขั้นตอนที่แนวทางแนะนำ^[1],[2]

• ประเมิน HSDD แบบองค์รวม ทั้งร่างกาย จิตใจ ความสัมพันธ์ และบริบทชีวิต
• แก้ไขปัจจัยอื่นก่อน เช่น ยาที่มีผลข้างเคียง ภาวะซึมเศร้า อาการเจ็บหรือช่องคลอดแห้ง และปัญหาความสัมพันธ์
• ตรวจระดับฮอร์โมนพื้นฐาน เพื่อความปลอดภัยในการติดตาม ไม่ใช่เพื่อวินิจฉัย

การใช้และการติดตาม

ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่มี HSDD และได้รับการคัดเลือกอย่างเหมาะสม อาจทดลองใช้เทสโทสเตอโรนชนิดทาผิวหนังในขนาดสำหรับผู้หญิง ภายใต้การดูแลของแพทย์^[1],[2]

• ติดตามระดับฮอร์โมนและผลข้างเคียง เพื่อให้ระดับอยู่ในช่วงปกติของผู้หญิง ไม่สูงเกินธรรมชาติ
• ประเมินผลประมาณหกเดือน หากไม่ได้ประโยชน์ ควรหยุดและประเมินใหม่
• ข้อมูลความปลอดภัยระยะยาวยังจำกัด ควรพูดคุยเรื่องนี้ก่อนเริ่มใช้
• ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ชาย โดยแบ่งขนาดเอง เพราะควบคุมขนาดได้ยาก

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

เราประเมินความต้องการทางเพศที่ลดลงอย่างเป็นองค์รวม และอธิบายอย่างตรงไปตรงมาว่าฮอร์โมนเหมาะกับคุณหรือไม่ เราไม่สั่งฮอร์โมนเพียงเพราะผลเลือดต่ำ หรือเพื่อเพิ่มพลังหรือต้านความแก่

หากเหมาะสม เราวางแผนการใช้และนัดติดตามอย่างใกล้ชิด และส่งต่อการบำบัดทางเพศหรือการปรึกษาคู่ที่ Kris Care Space เพื่อดูแลปัจจัยอื่นร่วมด้วย

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. ISSWSH Testosterone for HSDD Clinical Practice Guideline (2021). doi:10.1016/j.jsxm.2020.10.009
2. Global Consensus on Testosterone Therapy for Women (2019). doi:10.1016/j.jsxm.2019.07.012
3. ISSWSH Process of Care for HSDD (2018). doi:10.1016/j.mayocp.2017.11.002
4. ISSWSH: HSDD Expert Consensus Panel Review (Mayo Clinic Proceedings)

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: สุขภาพเพศหญิง

ความต้องการทางเพศลดลงในผู้หญิง: เมื่อไรควรปรึกษา และดูแลอย่างไรเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์: สาเหตุ การตรวจ และการรักษาที่ไม่ต้องทนเจ็บภาวะเกร็งและกลัวการสอดใส่ (Vaginismus): เข้าใจและรักษาได้

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต