การตรวจคัดกรองสุขภาพตามอวัยวะที่มี สำหรับคนข้ามเพศและหลากหลายทางเพศ

ทำไมต้องตรวจตามอวัยวะ

ระบบสุขภาพส่วนใหญ่กำหนดการตรวจคัดกรองตามเพศที่บันทึกในเอกสาร เช่น ผู้หญิงตรวจปากมดลูก ผู้ชายตรวจต่อมลูกหมาก แต่สำหรับคนข้ามเพศและหลากหลายทางเพศ หลักการนี้อาจทำให้พลาดการตรวจที่จำเป็น หรือได้รับการตรวจที่ไม่จำเป็น

มาตรฐาน WPATH ฉบับที่ 8 จึงแนะนำว่า การตรวจคัดกรองควรขึ้นกับอวัยวะที่ยังมีอยู่ อายุ ประวัติ และความเสี่ยง ไม่ใช่ชื่อ คำนำหน้า หรืออัตลักษณ์เพียงอย่างเดียว^[1]

การดูแลตามอวัยวะช่วยอะไร

การดูแลตามอวัยวะช่วยลดการพลาดการตรวจคัดกรองที่สำคัญ และลดการตรวจที่ไม่จำเป็น^[1] ตัวอย่างเช่น ผู้ชายข้ามเพศที่ยังมีปากมดลูกอาจไม่เคยได้รับการเชิญตรวจปากมดลูก เพราะในระบบบันทึกว่าเป็นผู้ชาย ขณะที่ผู้หญิงข้ามเพศยังมีต่อมลูกหมาก แม้จะใช้ฮอร์โมนมานาน

อีกเหตุผลสำคัญคือความรู้สึก หลายคนเลี่ยงการตรวจเพราะเคยรู้สึกไม่ได้รับความเคารพ การดูแลที่ให้เกียรติและเข้าใจจึงช่วยให้คนกลับมาตรวจสุขภาพได้

ความเสี่ยงไม่เท่ากันทุกคน

ความถี่ของมะเร็งและการติดเชื้อขึ้นกับอวัยวะที่มี อายุ และการสัมผัสความเสี่ยง ไม่มีตัวเลขเดียวที่อธิบายคนข้ามเพศทุกคนได้^[1] การประเมินจึงต้องเป็นรายบุคคล

อะไรเป็นตัวกำหนดความเสี่ยง

ความเสี่ยงขึ้นกับอวัยวะที่ยังมีอยู่ อายุ การใช้ฮอร์โมน การผ่าตัดที่ผ่านมา และการสัมผัสความเสี่ยง มากกว่าเพศที่บันทึกในเอกสาร^[1],[2]

• ปากมดลูก ถ้ายังมีปากมดลูก ความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกยังมีอยู่ เทสโทสเตอโรนอาจทำให้เนื้อเยื่อบางลงและเก็บตัวอย่างยากขึ้น แต่ยังควรตรวจตามแนวทาง
• เต้านม ทั้งผู้ชายข้ามเพศที่ยังมีเนื้อเต้านม และผู้หญิงข้ามเพศที่ใช้เอสโตรเจนมานาน ควรพิจารณาการคัดกรองตามความเสี่ยงและระยะเวลาการใช้ฮอร์โมน
• ต่อมลูกหมาก ผู้หญิงข้ามเพศยังมีต่อมลูกหมาก แม้จะผ่าตัดยืนยันเพศแล้ว
• ทวารหนัก ความเสี่ยงขึ้นกับพฤติกรรมทางเพศ การติดเชื้อ HPV และ HIV

เริ่มจาก “บัญชีอวัยวะ”

วิธีที่ดีคือการทำ “บัญชีอวัยวะ” ร่วมกับแพทย์ คือการบันทึกอย่างเป็นส่วนตัวและด้วยความยินยอมว่าอวัยวะใดยังมีอยู่ อวัยวะใดผ่าตัดไปแล้ว จากนั้นเลือกการตรวจคัดกรองปากมดลูก เต้านม ต่อมลูกหมาก หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามข้อบ่งชี้^[1],[2]

ผู้ให้บริการควรใช้คำที่ผู้รับบริการรู้สึกสบายใจในการเรียกอวัยวะ และอธิบายเหตุผลของการตรวจแต่ละอย่างก่อนเสมอ

ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ให้ตรงตำแหน่ง

การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ควรเก็บตัวอย่างจากตำแหน่งที่สัมผัสจริง เช่น คอ อวัยวะเพศ หรือทวารหนัก ตามแนวทางของ CDC การตรวจปัสสาวะอย่างเดียวไม่ครอบคลุมการติดเชื้อที่คอหรือทวารหนัก^[2] หลายคนเคยตรวจปัสสาวะผลปกติแล้วคิดว่าปลอดภัย ทั้งที่การติดเชื้อที่ตำแหน่งอื่นยังไม่ได้ตรวจ

การตรวจคัดกรองมะเร็งทวารหนักพิจารณาตามความเสี่ยง และต้องมีบริการติดตามผลที่เหมาะสมรองรับ ไม่ได้ทำเหมือนกันในทุกคน^[1],[3] ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่ติดเชื้อ HIV ควรคุยกับแพทย์ว่าการตรวจเหมาะกับตนหรือไม่

ที่ Dr. Kris Clinic เราดูแลอย่างไร

เราดูแลการตรวจคัดกรองตามอวัยวะด้วยความเคารพ ใช้ชื่อ สรรพนาม และคำที่คุณรู้สึกสบายใจ อธิบายเหตุผลของการตรวจทุกครั้ง และทำเฉพาะเมื่อคุณยินยอม เราช่วยทำบัญชีอวัยวะร่วมกับคุณ เพื่อวางแผนการตรวจที่จำเป็นจริง

การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ทำได้หลายตำแหน่งตามความเสี่ยง และหากต้องการการตรวจคัดกรองมะเร็งที่ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ เราช่วยประสานส่งต่อไปยังสถานบริการที่เป็นมิตรกับคนหลากหลายทางเพศ

คำถามที่พบบ่อย

นพ.กฤดา เอื้อกฤดาธิการ (หมอคริส)

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ผ่านการอบรมด้านเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และดูแลผู้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศ ฮอร์โมน และความหลากหลายทางเพศที่ Dr. Kris Clinic ประวัติและคุณวุฒิ

เอกสารอ้างอิง

1. WPATH Standards of Care, Version 8 (2022)
2. CDC STI Guidelines: Screening Recommendations
3. NYSDOH AI: Screening for Anal Dysplasia and Cancer in Adults With HIV (online guideline)

อ่านต่อ

คู่มือหลัก: Gender Affirming Care

เตรียมตัวก่อนเริ่มฮอร์โมนเพื่อการยืนยันเพศ (GAHT)เทสโทสเตอโรนสำหรับผู้ชายข้ามเพศและคนข้ามเพศแนวผู้ชาย (Transmasculine)ฮอร์โมนสำหรับผู้หญิงข้ามเพศ (Transfeminine): สูตรที่ปลอดภัยและสิ่งที่คาดหวังได้

บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล และไม่ใช่การรับรองผลการรักษา การวินิจฉัยและการรักษาต้องผ่านการประเมินโดยแพทย์ ข้อมูลอ้างอิงเป็นไปตามแหล่งที่ระบุ ณ วันที่อัปเดต